Rig Veda 3.7.4: Mandala 3, Sukta 7, Mantra 4

Sukta 3.7

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.7)

Devata: Agni (with Tvāṣṭṛ/formation imagery; rodasī as cosmic field)

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

महि त्वाष्ट्रमूर्जयन्तीरजुर्यं स्तभूयमानं वहतो वहन्ति । व्यङ्गेभिर्दिद्युतानः सधस्थ एकामिव रोदसी आ विवेश ॥

Recitation with translationRig Veda 3.7.4

Transliteration

máhi tvāṣṭrám ūrjáyantīr ajúryaṃ stabhu-yámānaṃ váhato vahanti | vy áṅgebhir didyutānáḥ sadhásthe ékām iva ródasī ā́ viveśa ||

Translation

Badi shaktiyan tumhe mazboot banati hain, tum jo paida hue ho. Yeh tumhe utha ke le jaati hain jaise log bojh uthate hain. Tum chamakte ho aur sab ang se roshni aati hai. Tum us jagah jaate ho jahan aasman aur zameen ek ho jaate hain roshni mein.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• महि: greatly, mightily
• महि: विशेषण (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: महि (अव्यय; महत्-प्रातिपदिक से) / √मंह् (वृद्धौ) (निरुक्त-सम्भाव्य)

• त्वा: you (as object)
• त्वा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्वाष्ट्रम्: Tvaṣṭṛ’s / fashioned by Tvaṣṭṛ
• त्वाष्ट्रम्: Karma (त्वा का विशेषण)
• Type: Adjective/Noun
• Root: त्वाष्ट्र (प्रातिपदिक; त्वष्टृ-सम्बन्धी)

• ऊर्जयन्तीः: strengthening, invigorating (fem. pl.)
• ऊर्जयन्तीः: Kartā
• Type: Participle (Adjective)
• Root: ऊर्जयन्त् (कृदन्त; √ऊर्ज्/ऊर्जय् ‘बल/पोषण देना’)

• अजुर्यम्: unaging, undecaying
• अजुर्यम्: Karma (त्वा का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अजुर्य (प्रातिपदिक; a- + जुर्य ‘क्षीण/जीर्ण’)

• स्तभूयमानम्: being made firm / being propped
• स्तभूयमानम्: Karma (त्वा का विशेषण)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: स्तभूयमान (कृदन्त; √स्तभ् ‘स्तम्भने/स्थिर करने’)

• वहतः: of the bearer / of the one who carries
• वहतः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Participle (Noun/Adj.)
• Root: वहत् (कृदन्त; √वह् ‘वहने’)

• वहन्ति: they carry
• वहन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वह् (वहने)

• व्यङ्गेभिः: with limbs/parts (with members)
• व्यङ्गेभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: व्यङ्ग (प्रातिपदिक)

• दिद्युतानः: flashing, shining
• दिद्युतानः: Kartā (अग्नि/देवता का विशेषण)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: दिद्युतान (कृदन्त; √द्युत् ‘दीप्तौ’)

• सधस्थे: in the seat/abode, on the common ground
• सधस्थे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: सधस्थ (प्रातिपदिक)

• एकाम्: one (single)
• एकाम्: Karma (उपमान-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: सम्बन्ध (उपमान-सूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• रोदसी: the two worlds (heaven and earth)
• रोदसी: Karma
• Type: Noun
• Root: रोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; ‘द्यावापृथिवी’)

• आ: towards, into
• आ: क्रियाविशेषण (उपसर्ग)
• Type: Preverb/Indeclinable
• Root: आ

• विवेश: has entered, entered
• विवेश: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √विश् (प्रवेशने) + वि-