Rig Veda 3.2.7: Mandala 3, Sukta 2, Mantra 7

Sukta 3.2

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

आ रोदसी अपृणदा स्वर्महज्जातं यदेनमपसो अधारयन् । सो अध्वराय परि णीयते कविरत्यो न वाजसातये चनोहितः ॥

Recitation with translationRig Veda 3.2.7

Transliteration

ā ródasī apṛṇad ā svàr maháj jātáṃ yád enam apáso ádhārayan | só adhvarā́ya pári nīyate kavír átyo ná vā́ja-sātaye cánaḥ-hitaḥ ||

Translation

Jab Agni paida hua, tab usne dharati aur aasmaan ko bhar diya. Usmein itni shakti aa gayi thi. Ab yeh rishi yagya ke liye aage badhta hai, jaise tez ghoda daud mein aage nikalta hai. Yeh hamare liye achha hai.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आ: forth, towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग) / ā (preverb)

• रोदसी: the two worlds (heaven and earth)
• रोदसी: कर्म (गन्तव्य/व्याप्ति) / अधिकरण (व्याप्ति) (सन्दर्भानुसार)
• Type: Noun
• Root: रोदसी (प्रातिपदिक; द्वन्द्व-नित्यद्विवचन) / rodasī

• अपृणदाः: he filled
• अपृणदाः: कर्तृ (अग्निः/कविः निहितः)
• Type: Verb
• Root: √पॄ/पृ (पूरणे) / √pṝ (to fill)

• स्वः: the heaven, light
• स्वः: कर्म
• Type: Noun
• Root: स्वर् (प्रातिपदिक) / svar

• महत्: great
• महत्: कर्म (विशेषण-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक) / mahat

• जातम्: born, arisen
• जातम्: कर्म (विशेषण/अवस्था)
• Type: Participle
• Root: √जन् (जन्मनि) / √jan (to be born, arise)

• यत्: when; that which
• यत्: —
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम) / yad

• एनम्: him
• एनम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम; एन-) / etad

• अपसः: the waters
• अपसः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अपस् (प्रातिपदिक) / apas

• अधारयन्: they held, supported
• अधारयन्: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √धृ (धारणे) / √dhṛ (to hold, support)

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम) / tad

• अध्वराय: for the sacrifice
• अध्वराय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: अध्वर (प्रातिपदिक) / adhvara

• परि: around, about
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय) / pari

• नीयते: is led, is conducted
• नीयते: कर्म (अग्निः/सः = नीयमानः)
• Type: Verb
• Root: √नी (नयने) / √nī (to lead)

• कविः: the seer, sage
• कविः: कर्तृ/विशेषण (सः इति)
• Type: Noun
• Root: कवि (प्रातिपदिक) / kavi

• अत्यः: a steed
• अत्यः: कर्तृ/उपमान (न इत्यनेन)
• Type: Noun
• Root: अत्य (प्रातिपदिक) / atya

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय) / na

• वाजसातये: for winning the prize (strength/booty)
• वाजसातये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: वाजसाति (प्रातिपदिक) / vājasāti

• चनः: indeed, even
• चनः: —
• Type: Indeclinable
• Root: चन (अव्यय; वैदिक) / cana

• हितः: placed, set
• हितः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Participle
• Root: √धा (धारणे/निधाने) with नि- / √dhā (to place) → हित (placed)