Rig Veda 2.37.5: Mandala 2, Sukta 37, Mantra 5

Sukta 2.37

Rishi: Gṛtsamada (attributed seer of much of Mandala 2; hymn-context suggests the Gṛtsamada cycle)

Devata: Aśvins (dual; invoked as vājinīvasū, arriving by chariot, drinking Soma)

Chandas: Trishtubh (11-syllable cadence typical for many RV 2.x invocations; this verse fits the triṣṭubh movement)

Samhita Patha (Devanagari)

अर्वाञ्चमद्य यय्यं नृवाहणं रथं युञ्जाथामिह वां विमोचनम् । पृङ्क्तं हवींषि मधुना हि कं गतमथा सोमं पिबतं वाजिनीवसू ॥

Recitation with translationRig Veda 2.37.5

Transliteration

arvā́ñcam adyá yáyyaṃ nṛ-vā́haṇaṃ ráthaṃ yuñjāthām ihá vāṃ vi-mócanam | pṛṅktáṃ havī́ṃṣi mádhunā hí kaṃ gátam áthā sómaṃ pibatam vājinīvasū ||

Translation

Aaj rath jodo jo aage badh raha hai aur insaan ko le ke jata hai. Isse tumhari mukti hogi aur kaam failega. Chadhawa mein shahad milao jo meetha hai. Hamari pukar sun ke aao, phir Som ras piyo. Tum jo shakti aur dhan se bhare ho.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अर्वाञ्चम्: hitherward (turned toward us)
• अर्वाञ्चम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: अर्वाञ्च् (प्रातिपदिक) < अवर्/अर्व् ‘नीचे/इधर’ + अञ्च् ‘मुख/दिशा’

• अद्य: today, now
• अद्य: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)

• यय्यम्: swift-going, fit to go
• यय्यम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: यय्य (प्रातिपदिक) < √या ‘गमन’ (ययि/यय्य ‘going, to be driven/going swiftly’)

• नृवाहणम्: man-bearing (bearing heroes/men)
• नृवाहणम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: नृ-वाहण (प्रातिपदिक) < नृ ‘पुरुष’ + √वह् ‘वहन’

• रथम्: chariot
• रथम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• युञ्जाथाम्: yoke (you two)!
• युञ्जाथाम्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √युज् (युजँ) ‘योजन/युग्मन’

• इह: here
• इह: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• वाम्: of you two / you two
• वाम्: सम्बन्ध (षष्ठी) / कर्म (यदि द्वितीया)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• विमोचनम्: release, unyoking (loosening)
• विमोचनम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वि-मोचन (प्रातिपदिक) < वि + √मुच् ‘मोचन’

• पृङ्क्तम्: mix, blend (you two)!
• पृङ्क्तम्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पृच्/पृङ्क् (वेदिक) ‘मिश्रण/संयोजन’

• हवींषि: oblations
• हवींषि: कर्म
• Type: Noun
• Root: हविस् (प्रातिपदिक)

• मधुना: with honey/sweetness
• मधुना: करण
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक)

• हि: indeed, for
• हि: (सम्बन्ध/बलार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)

• कम्: whom/which
• कम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• गतम्: gone, come (having gone)
• गतम्: कर्म/विशेषण
• Type: Participle
• Root: √गम् ‘गमन’ → गत (कृदन्त)

• अथ: then
• अथ: (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)

• सोमम्: Soma (the pressed drink)
• सोमम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• पिबतम्: drink (you two)!
• पिबतम्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पा ‘पान’

• वाजिनीवसू: O Vājinīvasū (you two rich in prize/strength)
• वाजिनीवसू: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative epithet)
• Root: वाजिनी-वसु (समास-प्रातिपदिक) < वाजिनी ‘possessing prize/strength, having steeds’ + वसु ‘good/wealthy’