Rig Veda 10.6.2: Mandala 10, Sukta 6, Mantra 2

Sukta 10.6

Devata: Agni

Samhita Patha (Devanagari)

यो भानुभिर्विभावा विभात्यग्निर्देवेभिॠतावाजस्रः । आ यो विवाय सख्या सखिभ्योऽपरिह्वृतो अत्यो न सप्तिः ॥

Recitation with translationRig Veda 10.6.2

Transliteration

yó bhānúbhir vibhā́vā vibhā́ty agnír devébhir ṛtā́vāj asráḥ | ā yó vivā́ya sakhyā́ sakhibhyo 'párihvṛto átyo ná sáptiḥ ||

Translation

Agni apni kirnon se chamakta hai aur sab jagah roshni deta hai. Woh deviyon ke saath chalta hai aur sachai ko barkaraar rakhta hai. Woh apne doston ke liye dosti badhata hai. Koi rasta nahi rokta usse. Woh aise hai jaise tez ghoda apne group ke saath daudta hai.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• भानुभिः: with rays / by beams
• भानुभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: भानु- (प्रातिपदिक)

• विभावा: shining forth, radiant
• विभावा: Kartā
• Type: Adjective
• Root: वि-भा (धातु) → विभावन्/विभाव (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• विभाति: shines forth
• विभाति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भा (भा दीप्तौ) + वि-

• अग्निः: Agni (fire)
• अग्निः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• देवेभिः: with the gods
• देवेभिः: Sahakāraka/Karaṇa
• Type: Noun
• Root: देव- (प्रातिपदिक)

• ऋतावाजस्रः: whose strength is according to ṛta; ever-victorious/ever-strong (epithet of Agni)
• ऋतावाजस्रः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: ऋत- (प्रातिपदिक) + वाजस्र- (प्रातिपदिक) (समासः)

• आ: towards, hither
• आ: (क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थः)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विवाय: has blown/has come wafting; has moved forth
• विवाय: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वा (वा गतिगन्धनयोः/वायौ) + वि-

• सख्या: friendship, companionship
• सख्या: Karma
• Type: Noun
• Root: सखि- (प्रातिपदिक) → सख्य (भाव/सम्बन्ध)

• सखिभ्यः: to/for the friends
• सखिभ्यः: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: सखि- (प्रातिपदिक)

• अपरिह्वृतः: not deviating, not turning aside
• अपरिह्वृतः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अ- + परि-√ह्वृ (ह्वृ/ह्वर् ‘to go astray, to deviate’) → परिह्वृत (कृदन्त)

• अत्यः: steed, courser
• अत्यः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अत्य- (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: (उपमानसूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• सप्तिः: a team (of horses), span
• सप्तिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सप्ति- (प्रातिपदिक)