Sukta 27

Mantra 1

असत्सु मे जरितः साभिवेगो यत्सुन्वते यजमानाय शिक्षम् । अनाशीर्दामहमस्मि प्रहन्ता सत्यध्वृतं वृजिनायन्तमाभुम् ॥

Jab log jhooth mein phanse hote hain, main jaldi se aata hoon. Main un gaane wale ko sikhata hoon jo yagya ke liye som ka ras nikaalte hain. Jo insaan dil se kuch nahi deta, main usko tod deta hoon. Jo log jhooth ke dharam ko maante hain aur sach se bhagte hain, main unko bhi maar deta hoon.

Mantra 2

यदीदहं युधये संनयान्यदेवयून्तन्वा शूशुजानान् । अमा ते तुम्रं वृषभं पचानि तीव्रं सुतं पञ्चदशं नि षिञ्चम् ॥

Jab main ladne ke liye nikalta hoon, main un logon ko saath laata hoon jo bhagwan ko nahi maante. Woh apni body par garoor karte hain. Ghar mein main tumhare liye taakat taiyaar karta hoon, jaise bail ki taakat. Main som ka tez ras nikaalta hoon, poora pandrah guna.

Mantra 3

नाहं तं वेद य इति ब्रवीत्यदेवयून्त्समरणे जघन्वान् । यदावाख्यत्समरणमृघावदादिद्ध मे वृषभा प्र ब्रुवन्ति ॥

Main us aadmi ko nahi jaanta jo kehta hai main yahi hoon. Lekin usne ladai mein un logon ko maar diya jo bhagwan ko nahi maante the. Jab usne ladai dekhi, toh uske andar taakat bolne lagi. Mere andar bhi taakat bolne lagti hai.

Mantra 4

यदज्ञातेषु वृजनेष्वासं विश्वे सतो मघवानो म आसन् । जिनामि वेत्क्षेम आ सन्तमाभुं प्र तं क्षिणां पर्वते पादगृह्य ॥

Jab main raaste samajh nahi pa raha tha, saari taakatein mere saath khadi thi. Main jeetta hoon aur safe jagah paa leta hoon. Main pair jamake aage badhta hoon aur pahad pe bhi raste mein aane wale rukawaton ko khatam karta hoon.

Mantra 5

न वा उ मां वृजने वारयन्ते न पर्वतासो यदहं मनस्ये । मम स्वनात्कृधुकर्णो भयात एवेदनु द्यून्किरणः समेजात् ॥

Na uljhe raaste mujhe rok sakte hain, na pahad. Jab main iraada kar leta hoon. Mere awaaz se darne wale log dar ke maare peeche hat jaate hain. Roshni din ke saath saath chalti hai aur sab theek ho jaata hai.

Mantra 6

दर्शन्न्वत्र शृतपाँ अनिन्द्रान्बाहुक्षदः शरवे पत्यमानान् । घृषुं वा ये निनिदुः सखायमध्यू न्वेषु पवयो ववृत्युः ॥

Yahan tum dekhoge ki kuch log toh khana khaate hain par Indra ke saath nahi hote. Woh apni taakat se kaam chalate hain, jaise teer ki taraf daude ja rahe hon. Ya phir woh log jo apne saathi ko bura bolte hain, unpar tez dhaar palat jaati hai.

Mantra 7

अभूर्वौक्षीर्व्यु आयुरानड्दर्षन्नु पूर्वो अपरो नु दर्षत् । द्वे पवस्ते परि तं न भूतो यो अस्य पारे रजसो विवेष ॥

Tu ban gaya, tu bada ho gaya, tu ne zindagi faila di aur use pahunch bhi gaya. Pehle wala dikhta hai, phir baad wala dikhta hai. Do tez dhaar usko gher leti hain. Woh jo aasman paar karke dusri taraf gaya, koi uske jaisa nahi ban sakta.

Mantra 8

गावो यवं प्रयुता अर्यो अक्षन्ता अपश्यं सहगोपाश्चरन्तीः । हवा इदर्यो अभितः समायन्कियदासु स्वपतिश्छन्दयाते ॥

Gaayen chal rahi hain, jaise koi ann ki shakti unme jud gayi ho. Maine dekha ki woh apne rakshak ke saath chal rahi hain. Arya ki awaaz charon taraf se aa rahi hai. Unme woh sachcha malik kitna khush hai, yeh sochne ka time hai.

Mantra 9

सं यद्वयं यवसादो जनानामहं यवाद उर्वज्रे अन्तः । अत्रा युक्तोऽवसातारमिच्छादथो अयुक्तं युनजद्ववन्वान् ॥

Jab hum log ghaas khaate hain aur main ann khaata hoon, hum sab us khule maidan mein aate hain jahan bijli ki shakti hai. Tab jo juda hua woh madad karne wala dhundta hai. Aur jo abhi juda nahi hai, use jeetne wala jod deta hai.

Mantra 10

अत्रेदु मे मंससे सत्यमुक्तं द्विपाच्च यच्चतुष्पात्संसृजानि । स्त्रीभिर्यो अत्र वृषणं पृतन्यादयुद्धो अस्य वि भजानि वेदः ॥

Main sach bol raha hoon, yeh main yaad rakhta hoon. Main do paon wale aur chaar paon wale dono ko saath mein jod sakta hoon. Par jo koi auraton ki sena lekar us bail ke khilaf ladta hai, woh sachchi ladai nahi jaanta. Main jaanta hoon, main uska hissa alag kar deta hoon.

Mantra 11

यस्यानक्षा दुहिता जात्वास कस्तां विद्वाँ अभि मन्याते अन्धाम् । कतरो मेनिं प्रति तं मुचाते य ईं वहाते य ईं वा वरेयात् ॥

Ek ladki hai jiska koi rath nahi hai. Koi bhi samajhdaar usse andhi kaise kahega? Do log hain is baat mein. Ek jo usse leke chal raha hai, doosra jo usse apna banaana chahta hai. Dono mein se kaun uske liye sahi hai? Kaun usse azad karega?

Mantra 12

कियती योषा मर्यतो वधूयोः परिप्रीता पन्यसा वार्येण । भद्रा वधूर्भवति यत्सुपेशाः स्वयं सा मित्रं वनुते जने चित् ॥

Jab ek aurat apni poore shakti mein hoti hai, woh kitni badi cheez hai. Naye jeevan aur naye rishte ke liye yeh bahut zaroori hai. Jab woh acchi dikhti hai aur acche gunon se bhari hoti hai, tab woh sabke liye bhagti hoti hai. Woh khud apne aap ko logon mein accha bana leti hai aur dost bhi bana leti hai.

Mantra 13

पत्तो जगार प्रत्यञ्चमत्ति शीर्ष्णा शिरः प्रति दधौ वरूथम् । आसीन ऊर्ध्वामुपसि क्षिणाति न्यङ्ङुत्तानामन्वेति भूमिम् ॥

Jab koi gir padta hai, tab uski neend toot jaati hai. Usko apne upar jo cheez aati hai, woh use khana padta hai. Apna sir woh apne aap ko bachaane ke liye use karta hai. Woh baitha hua hai, upar wali cheez ko khatam karta ja raha hai. Phir ulta ho ke zameen par fail jaata hai. Aise hi woh apna sahi raasta dhoondta rehta hai jab tak sahi jagah nahi mil jaati.

Mantra 14

बृहन्नच्छायो अपलाशो अर्वा तस्थौ माता विषितो अत्ति गर्भः । अन्यस्या वत्सं रिहती मिमाय कया भुवा नि दधे धेनुरूधः ॥

Ek bada ghoda khada hai, chamak raha hai, par uske patte nahi hain. Maa apne andar ki ichha se apne bacche ko khilati hai. Woh doosri gaay ka baccha chaat rahi hai aur awaaz kar rahi hai. Kaise woh apna doodh deti hai? Yeh samajhna mushkil hai ki woh kaise apna kaam karti hai.

Mantra 15

सप्त वीरासो अधरादुदायन्नष्टोत्तरात्तात्समजग्मिरन्ते । नव पश्चातात्स्थिविमन्त आयन्दश प्राक्सानु वि तिरन्त्यश्नः ॥

Saat veer neeche se uth kar aaye. Aath upar se aaye aur mil gaye. Nau peeche se aaye, sab milkar ek dum strong ho gaye. Das aage se aaye aur patthar ki pahadi ko tod ke raasta bana diya. Yeh sab mil kar ek sakht cheez ko tod ke guzra bana dete hain.

Mantra 16

दशानामेकं कपिलं समानं तं हिन्वन्ति क्रतवे पार्याय । गर्भं माता सुधितं वक्षणास्ववेनन्तं तुषयन्ती बिभर्ति ॥

Dus mein se ek ek jaisi taakat hai, rang uska peela hai. Log use aage badha rahe hain, kisi kaam ke liye, paar tak le jaane ke liye. Maa apne seenay mein bacche ko sambhaal ke rakhti hai. Woh use khush karti hai, use takleef nahi deti, use poora karti hai.

Mantra 17

पीवानं मेषमपचन्त वीरा न्युप्ता अक्षा अनु दीव आसन् । द्वा धनुं बृहतीमप्स्वन्तः पवित्रवन्ता चरतः पुनन्ता ॥

Bahaduron ne mota bheda pakaya tha. Pasa daala gaya, din ke saath chala. Paani mein do bade dhanush hain, jo saaf karte hain. Woh ghoomte hain, saaf karte hain, sab theek banate hain.

Mantra 18

वि क्रोशनासो विष्वञ्च आयन्पचाति नेमो नहि पक्षदर्धः । अयं मे देवः सविता तदाह द्र्वन्न इद्वनवत्सर्पिरन्नः ॥

Awaaz karne wale charo taraf chale gaye. Pakana to shuru hai, lekin aadha poora nahi hota. Mera bhagwan Savita yeh kehta hai: jiska khaana lakdi hai, woh jeeta hai. Jiska khaana ghee hai, woh bhi jeeta hai. Sahi khaana aage badhaata hai.

Mantra 19

अपश्यं ग्रामं वहमानमारादचक्रया स्वधया वर्तमानम् । सिषक्त्यर्यः प्र युगा जनानां सद्यः शिश्ना प्रमिनानो नवीयान् ॥

Maine door se ek toli dekhi jo chal rahi thi. Pahiye nahi the, phir bhi apni taakat se chal rahi thi. Achha aadmi logon ki peedhiyan aage badha raha hai. Woh purani cheezon ko tod raha hai, naya bana raha hai.

Mantra 20

एतौ मे गावौ प्रमरस्य युक्तौ मो षु प्र सेधीर्मुहुरिन्ममन्धि । आपश्चिदस्य वि नशन्त्यर्थं सूरश्च मर्क उपरो बभूवान् ॥

Meri do gayein uske saath judi hain. Inhe roko mat, yeh mujhe baar-baar apni taakat se bhar deti hain. Paani bhi uska nishana bahka deta hai. Suraj andhere ke upar aa gaya hai, jab tak jeet nahi aa jaati.

Mantra 21

अयं यो वज्रः पुरुधा विवृत्तोऽवः सूर्यस्य बृहतः पुरीषात् । श्रव इदेना परो अन्यदस्ति तदव्यथी जरिमाणस्तरन्ति ॥

Yeh vajra kitne bhi mod le, Surya ki madad karta hai. Isse ek alag kamyabi milti hai. Jo log hilte nahi, woh budha hone ke baad bhi paar kar jaate hain.

Mantra 22

वृक्षेवृक्षे नियता मीमयद्गौस्ततो वयः प्र पतान्पूरुषादः । अथेदं विश्वं भुवनं भयात इन्द्राय सुन्वदृषये च शिक्षत् ॥

Gaay ped se ped tak gayi aur awaaz ki. Uske baad panchi ud gaye, woh jo insaan ko kha jaata tha. Phir saari duniya darr gayi. Indra ki baat maan li aur rishi ki bhi seekh li.

Mantra 23

देवानां माने प्रथमा अतिष्ठन्कृन्तत्रादेषामुपरा उदायन् । त्रयस्तपन्ति पृथिवीमनूपा द्वा बृबूकं वहतः पुरीषम् ॥

Deviyon ke hisaab se pehli taakatein khadi ho gayi. Unka kaata hua hissa upar utha. Teeno dharati aur paani par jalte hain. Do log bada bojh utha ke le ja rahe hain.

Mantra 24

सा ते जीवातुरुत तस्य विद्धि मा स्मैतादृगप गूहः समर्ये । आविः स्वः कृणुते गूहते बुसं स पादुरस्य निर्णिजो न मुच्यते ॥

Woh tumhari jaan hai, uska raaz bhi jaan lo. Aisi baat ko jung mein mat chhupao. Jo suraj ki duniya dikhata hai aur chilka chhupata hai, woh darwaze pe khada hai. Uska kapda utarta nahi.