Rig Veda 1.45.2: Mandala 1, Sukta 45, Mantra 2

Sukta 1.45

Rishi: Kaṇva

Devata: Agni (as bringer of the gods); ‘the 33 gods’ as invited assembly

Chandas: Gāyatrī (probable; requires verification)

Samhita Patha (Devanagari)

श्रुष्टीवानो हि दाशुषे देवा अग्ने विचेतसः । तान्रोहिदश्व गिर्वणस्त्रयस्त्रिंशतमा वह ॥

Recitation with translationRig Veda 1.45.2

Transliteration

śruṣṭī́vāno hí dāśúṣe devā́ agne vícetasaḥ | tā́n rohidáśva girvaṇas tráyas triṃśatám ā́ vaha ||

Translation

Agni, devta jo denewale ki baat sunne ko taiyaar rehte hain. Unka gyaan bahut chauda hai. Inko yahan lao, tumhare laal ghode hain. Poonch ke gyarah, poonch ke gyarah, poonch ke gyarah, poore tees aur ek devta is yagya mein a jayen.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• श्रुष्टीवानः: attentive, ready to listen
• श्रुष्टीवानः: Kartā (विशेषणरूपेण कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective
• Root: श्रुष्टीवत् (प्रातिपदिक; श्रु- ‘श्रवणे/श्रवण’ से) + -वत्

• हि: indeed, for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• दाशुषे: to the worshipper/giver
• दाशुषे: Sampradāna
• Type: Noun (participle used substantively)
• Root: दाश्वस्/दाशुष् (√दाश्/दश् ‘दान/पूजा’), कृदन्त-प्रातिपदिक

• देवाः: the gods
• देवाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• विचेतसः: wise, discerning
• विचेतसः: Kartā (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: वि-चेतस् (प्रातिपदिक)

• तान्: those (them)
• तान्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रोहिदश्व: O you with ruddy (reddish) horses
• रोहिदश्व: Sambodhana
• Type: Noun (compound, vocative)
• Root: रोहिद-अश्व (समास-प्रातिपदिक)

• गिर्वणः: O praised one (delighting in hymns)
• गिर्वणः: Sambodhana
• Type: Noun/Adjective
• Root: गिर्वणस् (प्रातिपदिक; ‘गिर्’ स्तुति + ‘वणस्’)

• त्रयः: three
• त्रयः: Karma (आ-वह इत्यस्य कर्म)
• Type: Numeral
• Root: त्रि (संख्याप्रातिपदिक)

• त्रिंशत्तमाः: thirtieth (i.e., completing thirty)
• त्रिंशत्तमाः: Karma (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective (ordinal/collective qualifier)
• Root: त्रिंशत् + -तम (क्रमवाचक/परिमाणवाचक-प्रातिपदिक)

• आ: hither, towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• वह: carry/bring (you)
• वह: Kriyā (आह्वान-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वह् (वहति) + लोट् मध्यमपुरुष एकवचन