Prakarana 8

Verse 143 (दोहा/सोरठा)

प्रिया सोचु परिहरहु सबु सुमिरहु श्रीभगवान। पारबतिहि निरमयउ जेहिं सोइ करिहि कल्यान।।71।।

Priyā socu pariharahu sabu sumirahu Śrī-Bhagavāna. Pārabatihi niramayu jehiṁ soi karihi kalyāna. ||71||

Priya, tum saara chinta chhod do aur Bhagwan ko yaad karo. Jisne Parvati ko har dukh se azaad kiya, wahi tumhara bhala karega.

Verse 144 (चौपाई)

अब जौ तुम्हहि सुता पर नेहू। तौ अस जाइ सिखावन देहू।। करै सो तपु जेहिं मिलहिं महेसू। आन उपायँ न मिटहि कलेसू।। नारद बचन सगर्भ सहेतू। सुंदर सब गुन निधि बृषकेतू।। अस बिचारि तुम्ह तजहु असंका। सबहि भाँति संकरु अकलंका।। सुनि पति बचन हरषि मन माहीं। गई तुरत उठि गिरिजा पाहीं।। उमहि बिलोकि नयन भरे बारी। सहित सनेह गोद बैठारी।। बारहिं बार लेति उर लाई। गदगद कंठ न कछु कहि जाई।। जगत मातु सर्बग्य भवानी। मातु सुखद बोलीं मृदु बानी।।

aba jau tumhahi sutā para nehū. tau asa jāi sikhāvana dehū.. karai so tapu jehiṁ milahiṁ mahesū. āna upāyaṁ na miṭahi kalesū.. nārada bacana sa-garbha sa-hetū. sundara saba guna-nidhi bṛṣaketū.. asa bicāri tuma tajahu asaṅkā. sabahi bhāṁti saṅkaru a-kalaṅkā.. suni pati bacana haraṣi mana māhīṁ. gaī turata uṭhi girijā pāhīṁ.. umahi biloki nayana bhare bārī. sahita saneha goda baiṭhārī.. bārahiṁ bāra leti ura lāī. gadagada kaṇṭha na kachu kahi jāī.. jagata mātu sarbagya bhavānī. mātu-sukhad bolīṁ mṛdu bānī..

Agar tumhe beti se itna pyaar hai to usse yeh sikhao. Woh tap karo jisse Mahesh mil jaye, dusre tarike se dukh nahi mit sakta. Narad ki baat mein dum hai, woh sach bolte hain. Shankar bilkul saaf hai, koi dosh nahi. Pati ki baat sunkar woh khush ho gayi aur uthke Girija ke paas gayi. Uma ko dekhkar uski aankhen bhar aayi, pyaar se god mein bithaya. Baar-baar seene se laga liya, gala itna bhara ki kuch bol nahi paayi. Bhavani, duniya ki maa, ne pyaar se bola aur maa ko sukoon diya.

Verse 145 (दोहा/सोरठा)

सुनहि मातु मैं दीख अस सपन सुनावउँ तोहि। सुंदर गौर सुबिप्रबर अस उपदेसेउ मोहि।।72।।

sunahi mātu maiṁ dīkha asa sapana sunāvaũ tohi | sundara gaura subiprabara asa upadeseu mohi ||72||

Maa suno, maine ek sapna dekha hai, woh bhi tumhe batati hoon. Ek sundar gora pandit aaya tha aur mujhe acha upadesh diya tha.

Verse 146 (चौपाई)

करहि जाइ तपु सैलकुमारी। नारद कहा सो सत्य बिचारी।। मातु पितहि पुनि यह मत भावा। तपु सुखप्रद दुख दोष नसावा।। तपबल रचइ प्रपंच बिधाता। तपबल बिष्नु सकल जग त्राता।। तपबल संभु करहिं संघारा। तपबल सेषु धरइ महिभारा।। तप अधार सब सृष्टि भवानी। करहि जाइ तपु अस जियँ जानी।। सुनत बचन बिसमित महतारी। सपन सुनायउ गिरिहि हँकारी।। मातु पितुहि बहुबिधि समुझाई। चलीं उमा तप हित हरषाई।। प्रिय परिवार पिता अरु माता। भए बिकल मुख आव न बाता।।

karahi jāi tapu saila-kumārī | nārada kahā so satya bicārī || mātu pitahi puni yaha mata bhāvā | tapu sukhaprada dukha doṣa nasāvā || tapabala racai prapañca bidhātā | tapabala biṣṇu sakala jaga trātā || tapabala saṁbhu karahiṁ saṅghārā | tapabala seṣu dharai mahi-bhārā || tapa adhāra saba sṛṣṭi bhavānī | karahi jāi tapu asa jiyã jānī || sunata bacana bisamita mahatārī | sapana sunāyau girihi hãkārī || mātu pituhī bahubidhi samujhāī | calī̃ umā tapa hita haraṣāī || priya parivāra pitā aru mātā | bhae bikala mukha āva na bātā ||

Narad ne kaha, ja ke tap karo, yehi sahi raasta hai. Maa baap ne bhi yehi samjhaaya, tap karna accha hai, dukh door karta hai aur paap dhota hai. Brahma ne tap ki taakat se duniya banayi. Vishnu tap ki taakat se sabki raksha karte hain. Shiv tap ki taakat se sab khatam karte hain. Sheshnag tap ki taakat se dharti utha ke rakhte hain. Yeh sab tap pe chalta hai, Bhavani. Yeh jaan ke usne socha ki chalo tap karne chalti hoon. Maa ne yeh sun ke hairani mein pad gayi. Usne pahad ke raja ko sapne mein yeh sab bataya. Maa baap ko bahut samjhaya, phir Uma khush ho ke tap karne chali gayi. Par maa baap bahut dukhi ho gaye, unka muh nahi chalta tha.

Verse 147 (दोहा/सोरठा)

बेदसिरा मुनि आइ तब सबहि कहा समुझाइ।। पारबती महिमा सुनत रहे प्रबोधहि पाइ।।73।।

bedasirā muni āi taba sabahi kahā samujhāi || pārabatī mahimā sunata rahe prabodhahi pāi ||73||

Tab Vedshira naam ka rishi aaya. Usne sabko acche se samjha diya. Parvati ne uski baat suni aur jaag uthi, ab use samajh aa gaya.

Verse 148 (चौपाई)

उर धरि उमा प्रानपति चरना। जाइ बिपिन लागीं तपु करना।। अति सुकुमार न तनु तप जोगू। पति पद सुमिरि तजेउ सबु भोगू।। नित नव चरन उपज अनुरागा। बिसरी देह तपहिं मनु लागा।। संबत सहस मूल फल खाए। सागु खाइ सत बरष गवाँए।। कछु दिन भोजनु बारि बतासा। किए कठिन कछु दिन उपबासा।। बेल पाती महि परइ सुखाई। तीनि सहस संबत सोई खाई।। पुनि परिहरे सुखानेउ परना। उमहि नाम तब भयउ अपरना।। देखि उमहि तप खीन सरीरा। ब्रह्मगिरा भै गगन गभीरा।।

ura dhari umā prāṇapati caranā | jāi bipina lāgīṁ tapu karanā || ati sukumāra na tanu tapa jogū | pati pada sumiri tajeu sabu bhogū || nita nava carana upaja anurāgā | bisarī deha tapahiṁ manu lāgā || saṁbata sahasa mūla phala khāe | sāgu khāi sata baraṣa gavāṁe || kachu dina bhojanu bāri batāsā | kie kaṭhina kachu dina upabāsā || bela pātī mahi parai sukhāī | tīni sahasa saṁbata soī khāī || puni parihare sukhāneu paranā | umahi nāma taba bhayu aparnā || dekhi umahi tapa khīna sarīrā | brahma-girā bhai gagana gabhīrā ||

Uma ne apne dil mein Shiv ke charno ko rakha aur jungle mein ja ke tap karne lagi. Uska badan bahut nazuk tha, tap ke liye banaya nahi tha. Par usne apne pati ke charno ko yaad kar ke sab sukh chhod diya. Roz naya pyaar paida ho raha tha, woh apna badan bhool gayi, bas tap mein lagi rahi. Pehle hazaar saal tak usne phal aur jar khayi. Phir saag khake sau saal bita diye. Kuch din paani aur hawa pe rahi, kuch din kuch nahi khayi. Bel ke patte zameen pe gire aur sookh gaye, unpe teen hazaar saal tak rahi. Phir woh sookhe patte bhi chhod diye, tab uska naam Aparna pad gaya. Brahma ki awaaz aasman se aayi jab usne dekha ki Uma ka badan patla ho raha hai tap se.

Verse 149 (दोहा/सोरठा)

भयउ मनोरथ सुफल तव सुनु गिरिजाकुमारि। परिहरु दुसह कलेस सब अब मिलिहहिं त्रिपुरारि।।74।।

bhayu manoratha suphala tava sunu girijā-kumāri | pariharu dusaha kalesa saba aba milihahiṁ tripurāri ||74||

Tumhari ichcha poori ho gayi hai, suno Giri ki beti. Ab sab dukh chhod do, ab tumhe Shiv milenge.

Verse 150 (चौपाई)

अस तपु काहुँ न कीन्ह भवानी। भउ अनेक धीर मुनि ग्यानी।। अब उर धरहु ब्रह्म बर बानी। सत्य सदा संतत सुचि जानी।। आवै पिता बोलावन जबहीं। हठ परिहरि घर जाएहु तबहीं।। मिलहिं तुम्हहि जब सप्त रिषीसा। जानेहु तब प्रमान बागीसा।। सुनत गिरा बिधि गगन बखानी। पुलक गात गिरिजा हरषानी।। उमा चरित सुंदर मैं गावा। सुनहु संभु कर चरित सुहावा।। जब तें सती जाइ तनु त्यागा। तब सें सिव मन भयउ बिरागा।। जपहिं सदा रघुनायक नामा। जहँ तहँ सुनहिं राम गुन ग्रामा।।

asa tapu kāhum̐ na kīnha bhavānī | bhau aneka dhīra muni gyānī || aba ura dharahu brahma bara bānī | satya sadā santata suci jānī || āvai pitā bolāvana jaba hīṁ | haṭha parihari ghara jāehu taba hīṁ || milahiṁ tumhahi jaba sapta riṣīsā | jānehu taba pramāna bāgīsā || sunata girā bidhi gagana bakhānī | pulaka gāta girijā haraṣānī || umā carita sundara maiṁ gāvā | sunahu sambhu kara carita suhāvā || jaba tēṁ satī jāi tanu tyāgā | taba sēṁ siva mana bhayu birāgā || japahiṁ sadā raghunāyaka nāmā | jahām̐ tahām̐ sunahiṁ rāma guna grāmā ||

Bhavani, kisi ne itna kathin tap nahi kiya, bahut bade rishi aur gyaani log bhi dekh ke hairan reh gaye. Ab Brahma ki baat dil mein rakho, yeh sachi hai aur hamesha sach rahegi. Jab tumhara baap tumhe bulane aayega, tab zid chhod ke ghar jaana. Jab tum saat rishiyon se milna, tab samajh jaana ki baat pakki hai. Giri ki beti ne Brahma ki awaaz suni aur khushi se romanch ho gayi. Maine Uma ki kahani sunayi, ab Shiv ki kahani suno. Jab Sati ne apna badan chhoda, tab se Shiv ka mann udas ho gaya. Woh hamesha Ram ka naam japte hain aur kahin bhi Ram ki katha sunte hain.

Verse 151 (दोहा/सोरठा)

चिदानन्द सुखधाम सिव बिगत मोह मद काम। बिचरहिं महि धरि हृदयँ हरि सकल लोक अभिराम।।75।।

cidānanda sukhadhāma siva bigata moha mada kāma | bicarahiṃ mahi dhari hṛdayã hari sakala loka abhirāma ||75||

Shiv bhagwan khushiyon ka ghar hai. Unme koi moh nahi, koi ahankar nahi, koi ichcha nahi. Woh dharti par chalte hain aur apne dil mein Hari ko rakhte hain. Isliye sab log unhe pyaara maante hain.

Verse 152 (चौपाई)

कतहुँ मुनिन्ह उपदेसहिं ग्याना। कतहुँ राम गुन करहिं बखाना।। जदपि अकाम तदपि भगवाना। भगत बिरह दुख दुखित सुजाना।। एहि बिधि गयउ कालु बहु बीती। नित नै होइ राम पद प्रीती।। नैमु प्रेमु संकर कर देखा। अबिचल हृदयँ भगति कै रेखा।। प्रगटै रामु कृतग्य कृपाला। रूप सील निधि तेज बिसाला।। बहु प्रकार संकरहि सराहा। तुम्ह बिनु अस ब्रतु को निरबाहा।। बहुबिधि राम सिवहि समुझावा। पारबती कर जन्मु सुनावा।। अति पुनीत गिरिजा कै करनी। बिस्तर सहित कृपानिधि बरनी।।

katahum̐ muninh upadesahiṁ gyānā. katahum̐ rāma guna karahiṁ bakhānā.. jadapi akāma tadapi bhagavānā. bhagata biraha dukha dukhita sujānā.. ehi bidhi gayau kālu bahu bītī. nita nai hoi rāma pada prītī.. naimu premu saṅkara kara dekhā. abical hṛdayam̐ bhagati kai rekhā.. pragaṭai rāmu kṛtagya kṛpālā. rūpa sīla nidhi teja bisālā.. bahu prakāra saṅkarahi sarāhā. tumha binu asa bratu ko nirabāhā.. bahubidhi rāma sivahi samujhāvā. pārabatī kara janmu sunāvā.. ati punīta girijā kai karanī. bistara sahita kṛpānidhi baranī..

Kahi-kahi rishi log gyan batein karte the. Kahi-kahi Ram ke gun gate the. Bhagwan ko koi ichcha nahi thi, phir bhi woh apne bhakt ke dukh ko samajhte the. Jab bhakt unse door hota hai toh bhagwan ko bhi dukh hota hai. Aise hi kaafi time nikal gaya. Roz-raoz Ram ke charno mein pyaar badhta gaya. Shankar bhagwan ne dekha ki yeh pyaar sachcha hai. Unke dil mein bhakti ki rekha pakki ho gayi. Tab Ram bhagwan prakat hue. Woh kripalu the, krtagy the. Unka roop accha tha, swabhav accha tha, aur tej bhi bahut tha. Ram ne Shankar ki bahut tareef ki. Bole, tumhare bina yeh kaam kaun karta. Ram ne Shiv ko samjhaya ki kya karna hai. Parvati ki janam ki kahani sunayi. Girija ke kaam bahut acche the. Kripa nidhi ne poora detail mein sab bataya.

Verse 153 (दोहा/सोरठा)

अब बिनती मम सुनेहु सिव जौं मो पर निज नेहु। जाइ बिबाहहु सैलजहि यह मोहि मागें देहु।।76।।

aba binatī mama sunehu siva jauṃ mo para nija nehu | jāi bibāhahu sailajahi yaha mohi māgeṃ dehu ||76||

Ab Shiv, meri baat suno. Agar tum mujhse pyaar rakhte ho toh yeh kaam karo. Jao Parvati se shaadi karo. Yeh mera request hai, mujhe yeh chahiye.

Verse 154 (चौपाई)

कह सिव जदपि उचित अस नाहीं। नाथ बचन पुनि मेटि न जाहीं।। सिर धरि आयसु करिअ तुम्हारा। परम धरमु यह नाथ हमारा।। मातु पिता गुर प्रभु कै बानी। बिनहिं बिचार करिअ सुभ जानी।। तुम्ह सब भाँति परम हितकारी। अग्या सिर पर नाथ तुम्हारी।। प्रभु तोषेउ सुनि संकर बचना। भक्ति बिबेक धर्म जुत रचना।। कह प्रभु हर तुम्हार पन रहेऊ। अब उर राखेहु जो हम कहेऊ।। अंतरधान भए अस भाषी। संकर सोइ मूरति उर राखी।। तबहिं सप्तरिषि सिव पहिं आए। बोले प्रभु अति बचन सुहाए।।

kaha siva jadapi ucita asa nāhīṃ | nātha bacana puni meṭi na jāhīṃ || sira dhari āyasu kari'a tumhārā | parama dharamu yaha nātha hamārā || mātu pitā guru prabhu kai bānī | binahiṃ bicāra kari'a subha jānī || tumha saba bhāँti parama hitakārī | agyā sira para nātha tumhārī || prabhu toṣeu suni saṃkara bacanā | bhakti bibeka dharma juta racanā || kaha prabhu hara tumhāra pana raheū | aba ura rākhehu jo hama kaheū || antaradhāna bhae asa bhāṣī | saṃkara soi mūrati ura rākhī || tabahiṃ saptariṣi siva pahiṃ āe | bole prabhu ati bacana suhāe ||

Shiv bole, yeh sahi nahi lagta, lekin Nath, aapne jo kaha woh wapas nahi ho sakta. Main sar jhuka ke aapki baat maanta hoon. Yeh mera sabse bada dharam hai. Maa, baap, guru aur prabhu ki baat soche bina maan leni chahiye. Aap har tarah se bhale karte hain. Aapki baat main sar pe le leta hoon. Prabhu Shankar ki baat sun ke khush ho gaye. Woh bhakti, buddhi aur dharam se bhari hui thi. Prabhu bole, Hara, tumhara vada pakka hai. Ab jo maine kaha hai woh dil mein rakhna. Itna keh ke woh gayab ho gaye. Shankar ne us roop ko apne dil mein rakha. Tabhi saat rishi Shiv ke paas aaye. Unhone aise baatein ki jo prabhu ko pasand aayi.

Verse 155 (दोहा/सोरठा)

पारबती पहिं जाइ तुम्ह प्रेम परिच्छा लेहु। गिरिहि प्रेरि पठएहु भवन दूरि करेहु संदेहु।।77।।

pārabatī pahiṁ jāi tumh prema paricchā lehu | giri-hi preri paṭhaehu bhavana dūri karehu saṁdehu ||77||

Jao Parvati ke paas. Dekho uska pyaar sachcha hai ya nahi. Phir pahad ke raja ko bhejo. Use ghar bhejo aur saare doubt khatam karo.

Verse 156 (चौपाई)

रिषिन्ह गौरि देखी तहँ कैसी। मूरतिमंत तपस्या जैसी।। बोले मुनि सुनु सैलकुमारी। करहु कवन कारन तपु भारी।। केहि अवराधहु का तुम्ह चहहू। हम सन सत्य मरमु किन कहहू।। कहत बचत मनु अति सकुचाई। हँसिहहु सुनि हमारि जड़ताई।। मनु हठ परा न सुनइ सिखावा। चहत बारि पर भीति उठावा।। नारद कहा सत्य सोइ जाना। बिनु पंखन्ह हम चहहिं उड़ाना।। देखहु मुनि अबिबेकु हमारा। चाहिअ सदा सिवहि भरतारा।।

ṛṣi-nhi gauri dekhī tahã kaisī | mūratimaṁta tapasya jaisī || bole muni sunu saila-kumārī | karahu kavan kārana tapu bhārī || kehi avarādha-hu kā tumha cahahū | hama sana satya maramu kina kahahū || kahata bacata manu ati sakucāī | hãsihahu suni hamāri jaṛatāī || manu haṭha parā na sunai sikhāvā | cahata bāri para bhīti uṭhāvā || nārada kahā satya soi jānā | binu paṁkhanha hama cahahĩ uṛānā || dekhahu muni abibeku hamārā | cāhia sadā sivahi bharatārā ||

Rishiyon ne wahan Gauri ko dekha. Woh itni tapasya kar rahi thi, jaise tapasya hi insaan ki shakal ban gayi ho. Muni ne kaha, "Hey parvat ki beti, sun. Itna bada vrat kyun kar rahi ho? Kisne bura kiya tujhse? Kya maangti hai? Humse sach bata, chhupa mat. Woh bolne lagi to sharma gayi. Boli, "Tum hasoge mere pagalpan par sunke. Mera mann zid kar baitha hai, koi baat nahi maanta. Pani pe deewar bana chahta hai. Narada ne sach kaha tha. Pankh bina hum log udne ki baat karte hain. Muni, dekho humari samajh kitni kam hai. Hum sirf Shiv ko apna pati chahte hain, hamesha ke liye."

Verse 157 (दोहा/सोरठा)

सुनत बचन बिहसे रिषय गिरिसंभव तब देह। नारद कर उपदेसु सुनि कहहु बसेउ किसु गेह।।78।।

sunata bacana bihase riṣaya girisambhava taba deha | nārada kara upadesu suni kahahu baseu kisu geha ||78||

Yeh sab sunke rishi muskura diye. Tab Parvati boli, "Batao to sahi, Narada ki baat sunke woh log kis ke ghar mein rehne chale gaye?"

Verse 158 (चौपाई)

दच्छसुतन्ह उपदेसेन्हि जाई। तिन्ह फिरि भवनु न देखा आई।। चित्रकेतु कर घरु उन घाला। कनककसिपु कर पुनि अस हाला।। नारद सिख जे सुनहिं नर नारी। अवसि होहिं तजि भवनु भिखारी।। मन कपटी तन सज्जन चीन्हा। आपु सरिस सबही चह कीन्हा।। तेहि कें बचन मानि बिस्वासा। तुम्ह चाहहु पति सहज उदासा।। निर्गुन निलज कुबेष कपाली। अकुल अगेह दिगंबर ब्याली।। कहहु कवन सुखु अस बरु पाएँ। भल भूलिहु ठग के बौराएँ।। पंच कहें सिवँ सती बिबाही। पुनि अवडेरि मराएन्हि ताही।।

dakccha-sutanha upadesenha jāī | tinh phiri bhavanu na dekhā āī || citraketu kara gharu una ghālā | kanaka-kasipu kara puni asa hālā || nārada sikha je sunahiṁ nara-nārī | avasi hohiṁ taji bhavanu bhikhārī || mana kapaṭī tana sajjana cīnhā | āpu sarisa sabahī caha kīnhā || tehi keṁ bacana māni bisvāsā | tumha cāhahu pati sahaja udāsā || nirguna nilaja kubeṣa kapālī | akula ageha digambara byālī || kahahu kavan sukhu asa baru pāeṁ | bhala bhūlihu ṭhaga ke baurāeṁ || pañca kaheṁ sivaṁ satī bibāhī | puni avaḍeri marāenha tāhī ||

Narada ne Daksh ki betiyon ko samjhaya aur chala gaya. Lekin woh log wapas apne ghar kabhi nahi aaye. Chitraketu ka ghar barbaad kar diya usne. Hiranyakashipu ka bhi wahi haal kiya. Jo bhi Narada ki baat maanta hai, mard ho ya aurat, ghar chhod ke bhikhari ban jata hai. Uska mann chaalak hai, par tan sant jaisa dikhta hai. Sab ko apne jaisa banana chahta hai. Uski baaton pe bharosa karke tum bhi aisa pati maangti ho jo sadhu ho. Woh koi gun nahi, sharam nahi, bura dikhta hai, khopdi pe haath. Na koi kul, na ghar, kapde nahi, naagin jaisa. Batao, aisa pati milke kya khushi? Thag ne tumhe pagal bana diya hai. Gaon ke bade log bhi kahte hain ki Shiv ne Sati se shaadi ki, aur phir use marwa diya.

Verse 159 (दोहा/सोरठा)

अब सुख सोवत सोचु नहि भीख मागि भव खाहिं। सहज एकाकिन्ह के भवन कबहुँ कि नारि खटाहिं।।79।।

aba sukha sovata socu nahi bhīkha māgi bhava khāhiṁ | sahaja ekākinih̃ ke bhavana kabahũ ki nāri khaṭāhiṁ ||79||

Ab woh log suk se sote hain, koi chinta nahi. Thoda sa bhikh maang ke pet bharte hain. Akele sadhu ke ashram mein koi aurat kabhi aake pareshan karti hai kya?

Verse 160 (चौपाई)

अजहूँ मानहु कहा हमारा। हम तुम्ह कहुँ बरु नीक बिचारा।। अति सुंदर सुचि सुखद सुसीला। गावहिं बेद जासु जस लीला।। दूषन रहित सकल गुन रासी। श्रीपति पुर बैकुंठ निवासी।। अस बरु तुम्हहि मिलाउब आनी। सुनत बिहसि कह बचन भवानी।। सत्य कहेहु गिरिभव तनु एहा। हठ न छूट छूटै बरु देहा।। कनकउ पुनि पषान तें होई। जारेहुँ सहजु न परिहर सोई।। नारद बचन न मैं परिहरऊँ। बसउ भवनु उजरउ नहिं डरऊँ।। गुर कें बचन प्रतीति न जेही। सपनेहुँ सुगम न सुख सिधि तेही।।

ajahũ mānahu kahā hamārā. hama tumha kahũ baru nīka bicārā.. ati sundara suci sukhada susīlā. gāvahĩ beda jāsu jasa līlā.. dūṣana rahita sakala guna rāsī. śrīpati pura baikunṭha nivāsī.. asa baru tumhahi milāuba ānī. sunata bihasi kaha bacana bhavānī.. satya kahehu giribhava tanu ehā. haṭha na chūṭa chūṭai baru dehā.. kanakau puni paṣāna tẽ hoī. jārehũ sahaja na parihara soī.. nārada bacana na maĩ pariharaũ. basau bhavanu ujarau nahĩ ḍaraũ.. gura kẽ bacana pratīti na jehī. sapanehũ sugama na sukha sidhi tehī..

Abhi bhi poochho kya main maanta hoon? Maine socha hai kya maangna hai tumse. Woh bahut sundar hai, saaf dil, khushi deta hai, accha swabhav. Ved bhi uski katha gate hain. Koi dosh nahi, sab gun usmein hain. Vaikunth mein rehta hai, Lakshmi ke pati ke shahar mein. Aisa var main tumhe laake dunga, tumhe usse mila dunga. Yeh sunke Parvati haske boli. "Tumne sach kaha, parvat ke pati. Yeh sharir to marega, par meri zid nahi jayegi. Patthar se sona bhi ban jaye, par jab pighalta hai to apna gun nahi chhodta. Narada ki baat main nahi chhodungi. Ghar ujad jaye, mujhe dar nahi. Jo guru ki baat pe bharosa nahi karta, sapne mein bhi usko sukh aur sidhi nahi milti."

Verse 161 (दोहा/सोरठा)

महादेव अवगुन भवन बिष्नु सकल गुन धाम। जेहि कर मनु रम जाहि सन तेहि तेही सन काम।।80।।

mahādeva avaguna bhavana biṣṇu sakala guna dhāma | jehi kara manu rama jāhi sana tehi tehī sana kāma ||80||

Log Mahadev ko bura kehte hain aur Vishnu ko sab gunon ka ghar maante hain. Lekin insaan ka mann aur kaam uske saathiyon pe depend karta hai. Jiske saath rehta hai, waisa ban jaata hai.

Verse 162 (चौपाई)

जौं तुम्ह मिलतेहु प्रथम मुनीसा। सुनतिउँ सिख तुम्हारि धरि सीसा।। अब मैं जन्मु संभु हित हारा। को गुन दूषन करै बिचारा।। जौं तुम्हरे हठ हृदयँ बिसेषी। रहि न जाइ बिनु किएँ बरेषी।। तौ कौतुकिअन्ह आलसु नाहीं। बर कन्या अनेक जग माहीं।। जन्म कोटि लगि रगर हमारी। बरउँ संभु न त रहउँ कुआरी।। तजउँ न नारद कर उपदेसू। आपु कहहि सत बार महेसू।। मैं पा परउँ कहइ जगदंबा। तुम्ह गृह गवनहु भयउ बिलंबा।। देखि प्रेमु बोले मुनि ग्यानी। जय जय जगदंबिके भवानी।।

jauṁ tumha milatehu prathama munīsā | sunatiuṁ sikha tumhāri dhari sīsā || aba maiṁ janmu sambhu hita hārā | ko guna dūṣana karai bicārā || jauṁ tumhare haṭha hṛdayaṁ biseṣī | rahi na jāi binu kiyeṁ bareṣī || tau kautukianha ālasu nāhīṁ | bara kanyā aneka jaga māhīṁ || janma koṭi lagi ragara hamārī | barauṁ sambhu na ta rahauṁ kuārī || tajauṁ na nārada kara upadesū | āpu kahahi sata bāra mahesū || maiṁ pā parauṁ kahai jagadambā | tumha gṛha gavanahu bhayau bilambā || dekhi premu bole muni gyānī | jaya jaya jagadambike bhavānī ||

Parvati ne kaha, agar main pehle aapse milti to main aapki baat maan leti aur sar jhuka ke sunti. Ab main janam li hai aur maine Shiv ke liye apna sab kuch de diya hai. Ab koi mere gun aur dosh ka faisla kaise kar sakta hai? Aapka mann toh bohot ziddi hai, aap kuch na kuch maang ke hi rahenge. Lekin duniya mein toh bohot ladkiyan hain. Main lakh janam tak tapasya kar chuki hoon. Ya toh Shiv se shaadi karungi ya kunwari rahungi. Main Narad ki baat nahi chhodungi, Mahesh ne khud sau baar kaha hai. Main aapke paas padti hoon, ab aap apne ghar jao, bohot der ho gayi hai. Rishi ne unka pyaar dekh ke kaha, Jai Jagadamba Bhavani.