Adhyaya 17

Sutra 1

साहसमन्वयवत्प्रसभकर्म ॥ कZ_०३.१७.०१ ॥

Saahas matlab zabardasti ka kaam hai. Jaise koi loot maare ya haath pair tod ke cheen le. Aur pakad mein aana bhi zaruri hai, seedha connection milna chahiye ki yeh aadmi ne kiya.

Sutra 2

निरन्वये स्तेयमपव्ययने च ॥ कZ_०३.१७.०२ ॥

Chori alag hai. Chori mein trace nahi hota ki kisne kiya, chupke se maal utha liya. Apavyyana bhi aisa hi hai, jaise kisi ne hamein sambhalne ko diya aur woh use kharach kar diya ya gaayab kar diya.

Sutra 3

रत्नसारफल्गुकुप्यानां साहसे मूल्यसमो दण्डः इति मानवाः ॥ कZ_०३.१७.०३ ॥

Maanav kehte hain, agar kisi ne zabardasti cheen liya, toh jurmana utna hoga jitna us cheez ki keemat hai. Yeh sab pehle lagta hai, heere moti, keemat wala maal, sasti cheezein, ya kaam ki cheezein.

Sutra 4

मूल्यद्विगुणः इत्यौशनसाः ॥ कZ_०३.१७.०४ ॥

Lekin Aushanas kehte hain nahi, jurmana double lagaana. Jo cheez li hai, uski keemat ka dugna.

Sutra 5

यथापराध इति कौटिल्यः ॥ कZ_०३.१७.०५ ॥

Kautilya kehte hain, jo karega, wahi bhugtega. Galti jitni badi, saza utni badi.

Sutra 6

पुष्पफलशाकमूलकन्दपक्वान्नचर्मवेणुमृद्भाण्डादीनां क्षुद्रकद्रव्याणां द्वाद्शपणावरश्चतुर्विंशतिपणपरो दण्डः ॥ कZ_०३.१७.०६ ॥

Chhoti cheezein jaise phool, phal, sabzi, jad, pakka khana, chamra, baans, mitti ke bartan, in sab ke liye jurmaana 12 pana se 24 pana tak lagta hai.

Sutra 7

कालायसकाष्ठरज्जुद्रव्यक्षुद्रपशुपटादीनां स्थूलकद्रव्याणां चतुर्विंशतिपणावरोऽष्टचत्वारिंशत्पणपरो दण्डः ॥ कZ_०३.१७.०७ ॥

Badi cheezein jaise loha, lakdi, rassi, maal, chhote jaanwar, kapda, in sab ke liye jurmaana 24 pana se 48 pana tak hota hai.

Sutra 8

ताम्रवृत्तकंसकाचदन्तभाण्डादीनां स्थूलकद्रव्याणामष्टचत्वारिंशत्पणावरः षण्णवतिपरः पूर्वः साहसदण्डः ॥ कZ_०३.१७.०८ ॥

Bhaari cheezein jaise tamba, kansi, sheeshe ke bartan, haathi ke daant se bane bartan, in sab ke liye pehla jurmaana 48 pana se 96 pana tak hai.

Sutra 9

महापशुमनुष्यक्षेत्रगृहहिरण्यसुवर्णसूक्ष्मवस्त्रादीनां स्थूलकद्रव्याणां द्विशतावरः पञ्चशतपरो मध्यमः साहसदण्डः ॥ कZ_०३.१७.०९ ॥

Bade jaanwar, insaan, khet, ghar, chandi, sona, achhi kapdi, jaise badi cheezein, in sab ke liye beech ka jurmaana 200 pana se 500 pana tak lagta hai.

Sutra 10

स्त्रियं पुरुषं वाभिषह्य बध्नतो बन्धयतो बन्धं वा मोक्षयतः पञ्चशतावरः सहस्रपर उत्तमः साहसदण्डः । इत्याचार्याः ॥ कZ_०३.१७.१० ॥

Acharyon ne kaha hai, koi aurat ya aadmi ko zabardasti pakad ke baandh de, ya kisi ko jail se bhaga de, to sabse bada jurmaana 500 pana se 1000 pana tak hoga.

Sutra 11

यः साहसं प्रतिपत्ता इति कारयति स द्विगुणं दद्यात् ॥ कZ_०३.१७.११ ॥

Jo kisi ko zabardasti maan ne pe dabaaye ki main yeh kaam maanta hoon, usko double jurmaana dena padega.

Sutra 12

यावद्द् हिरण्यमुपयोक्ष्यते तावद्दास्यामि इति स चतुर्गुणं दण्डं दद्यात् ॥ कZ_०३.१७.१२ ॥

Agar kisi ko gulaam banne pe majboor kare ki jab tak paisa chuka nahi hota main naukar rahunga, usko chaar guna jurmaana lagega.

Sutra 13

यः एतावद्द् हिरण्यं दास्यामि इति प्रमाणमुद्दिश्य कारयति स यथोक्तं हिरण्यं दण्डं च दद्यात् इति बार्हस्पत्याः ॥ कZ_०३.१७.१३ ॥

Barhaspatya log kehte hain jo kisi se poora hisaab dikhake likhwa le itna paisa doonga, usko woh paisa aur jurmaana dono dena padega.

Sutra 14

स चेत्कोपं मदं मोहं वापदिशेद् यथोक्तवद्दण्डमेनं कुर्यादिति कौटिल्यः ॥ कZ_०३.१७.१४ ॥

Kautilya kehte hain bada mein gussa aaya tha, nasha mein tha ya dimaag ghoom raha tha, phir bhi saza wahi milegi jo likhi hai.

Sutra 15

शतात्परेषु व्याजीं च विद्यात्पञ्चपणं शतम् ॥ कZ_०३.१७.१५च्द् ॥

Jab amount sau se zyada ho, to usme ek extra charge bhi lagana. Sau pe paanch aur laga dena.

Sutra 16

रूपव्याज्यावधर्मिष्ठे धर्म्या तु प्रकृतिः स्मृता ॥ कZ_०३.१७.१६च्द् ॥

Yeh extra charge agar galat tareeke se use ho to yeh galat kaam hai. Sahi tareeke se karna hi theek hai.