Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 17

Devanagari script

अब्रवील्लक्ष्मणं पार्श्वे स्थितं विनतकंधरम् । फलार्थं व्रज सौमित्रे श्राद्धार्थं त्वरयाऽन्वितः

Transliteration

abravīllakṣmaṇaṃ pārśve sthitaṃ vinatakaṃdharam | phalārthaṃ vraja saumitre śrāddhārthaṃ tvarayā'nvitaḥ

Translation

तब पास खड़े, झुकी गर्दन वाले लक्ष्मण से उन्होंने कहा— “हे सौमित्र! श्राद्ध के लिए फल लाने हेतु शीघ्र जाओ, विलम्ब न करो।”

Word by Word

• अब्रवीत्: said
• अब्रवीत्: Kriya (Speech act/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past); प्रथम-पुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• लक्ष्मणम्: Lakṣmaṇa
• लक्ष्मणम्: Karma (Addressee/object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• पार्श्वे: at (his) side
• पार्श्वे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पार्श्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन

• स्थितम्: standing
• स्थितम्: Karma (Object qualifier/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; लक्ष्मणम् इति विशेषण

• विनतकन्धरम्: with bowed neck
• विनतकन्धरम्: Karma (Object qualifier/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: विनत (प्रातिपदिक) + कन्धर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; कर्मधारय (विनतः कन्धरः यस्य)

• फलार्थम्: for fruits
• फलार्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Indeclinable
• Root: फल (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास; द्वितीया-एकवचनरूपेण अव्ययवत्; प्रयोजनवाचक (for the purpose of fruit)

• व्रज: go
• व्रज: Kriya (Command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: व्रज्/व्रज (धातु √व्रज्)
• Form: लोट्-लकार (Imperative); मध्यम-पुरुष (2nd person); एकवचन; परस्मैपद

• सौमित्रे: O son of Sumitrā
• सौमित्रे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सौमित्रि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन-विभक्ति (Vocative); एकवचन

• श्राद्धार्थम्: for the śrāddha rite
• श्राद्धार्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Indeclinable
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास; द्वितीया-एकवचनरूपेण अव्ययवत्; प्रयोजनवाचक

• त्वरया: with haste
• त्वरया: Karana (Manner/Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: त्वरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन

• अन्वितः: accompanied (by), endowed (with)
• अन्वितः: Karta (Subject qualifier/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अन्वि (धातु √अन्वि/अनु-इ) + क्त (प्रत्यय)
• Form: भूतकृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; कर्तरि; (त्वरया) सह इति भावः

Speaker

Rāma

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A revered elder/leader addresses Lakṣmaṇa standing close by with bowed head, instructing him to fetch fruits for a śrāddha; the setting suggests a sacred coastal kṣetra with ritual readiness.

Characters & Entities

• Rāma
• Lakṣmaṇa (Saumitrī)
• Śrāddha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual sincerity includes careful preparation—gathering proper offerings with diligence and promptness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Śrāddha context remains Puṣkara-tīrtha within Prabhāsakṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Procuring fruits as offerings for the Śrāddha rite.