Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 16

Devanagari script

ईश्वर उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा रामो राजीवलोचनः । निमंत्रयामास तदा श्राद्धार्हान्ब्राह्मणाञ्छुभान्

Transliteration

īśvara uvāca | teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā rāmo rājīvalocanaḥ | nimaṃtrayāmāsa tadā śrāddhārhānbrāhmaṇāñchubhān

Translation

ईश्वर बोले—उनकी बात सुनकर कमलनयन राम ने तब श्राद्ध में पूज्य, शुभ ब्राह्मणों को आमंत्रित किया।

Word by Word

• ईश्वरः: Īśvara (the Lord)
• ईश्वरः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Speech act/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect); प्रथम-पुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive); बहुवचन

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; वचनम् इति विशेषण

• वचनम्: statement, words
• वचनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Sambandha (Prior action/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: श्रु (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया

• रामः: Rāma
• रामः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• राजीवलोचनः: lotus-eyed
• राजीवलोचनः: Karta (Subject qualifier/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: राजीव (प्रातिपदिक) + लोचन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (राजीवस्य लोचनम् यस्य) इति विशेषण

• निमंत्रयामास: invited
• निमंत्रयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि-√मन्त्र् (धातु) (मन्त्र्)
• Form: लिट्-लकार (Perfect); प्रथम-पुरुष; एकवचन; परस्मैपद; कारणार्थक-प्रयोग (invited)

• तदा: then
• तदा: Sambandha (Time/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (temporal adverb)

• श्राद्धार्हान्: worthy of śrāddha (funeral rite)
• श्राद्धार्हान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक) + अर्ह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; बहुवचन; तत्पुरुष (श्राद्धस्य अर्हाः)

• ब्राह्मणान्: Brahmins
• ब्राह्मणान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; बहुवचन

• शुभान्: auspicious, good
• शुभान्: Karma (Object qualifier/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; बहुवचन; ब्राह्मणान् इति विशेषण

Speaker

Īśvara (narrator-voice within the Purāṇic dialogue)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Puṣkara (Prabhāsa-kṣetra)

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: Īśvara narrates: Rāma, lotus-eyed, upon hearing the counsel, formally invites auspicious brāhmaṇas qualified for śrāddha honors.

Characters & Entities

• Īśvara
• Rāma
• Brāhmaṇas
• Śrāddha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pitṛ-dharma is fulfilled through proper conduct—especially honoring worthy Brāhmaṇas in prescribed rites.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The ongoing narrative concerns Puṣkara-tīrtha in Prabhāsakṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Inviting qualified Brāhmaṇas (śrāddhārha) as part of the Śrāddha observance.