Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 41

Devanagari script

तैर्मौर्वीनिर्मिताः सर्वे क्षणादेव स्म भक्षिताः । विजितायां स्वशक्तौ च बलशक्तिमथाददे

Transliteration

tairmaurvīnirmitāḥ sarve kṣaṇādeva sma bhakṣitāḥ | vijitāyāṃ svaśaktau ca balaśaktimathādade

Translation

मौर्वी द्वारा रचे गए वे सभी क्षण भर में ही भक्षित हो गए। अपनी शक्ति के पराजित होने पर उसने शारीरिक बल का आश्रय लिया।

Word by Word

• तैः: by them
• तैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः (करण/हेतु), बहुवचनम्; Pronoun, Instrumental case, Plural

• मौर्वी-निर्मिताः: made by Maurvī
• मौर्वी-निर्मिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मौर्वी (प्रातिपदिक) + निर्मित (कृदन्त; √मा (माने/मितौ) + नि- उपसर्ग)
• Form: बहुव्रीहिरहितः षष्ठी-तत्पुरुषः (मौर्व्या निर्मिताः); पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; Past passive participle used adjectivally

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; Adjective, Nominative plural

• क्षणात्: from (within) a moment
• क्षणात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: क्षण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; Ablative singular (time-from)

• एव: indeed, just
• एव: Avyaya (Particle/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपातः (अवधारणार्थकः); Particle of emphasis

• स्म: (particle)
• स्म: Avyaya (Particle/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: स्म (अव्यय)
• Form: निपातः; भूतार्थे/अनुस्मरणे लिट्/लङ्-सहचरः; Emphatic/remembering particle

• भक्षिताः: devoured, eaten
• भक्षिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: भक्षित (कृदन्त; √भक्ष् (भक्षणे))
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (क्त); पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; Past passive participle

• विजितायाम्: when (she was) conquered
• विजितायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: विजिता (कृदन्त/प्रातिपदिक; √जि (जय) + वि-)
• Form: स्त्रीलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; Locative singular (absolute/condition)

• स्व-शक्तौ: in her own power
• स्व-शक्तौ: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वस्य शक्तिः); स्त्रीलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; Locative singular

• च: and
• च: Avyaya (Conjunction/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्; Conjunction

• बल-शक्तिम्: strength-power
• बल-शक्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: बल (प्रातिपदिक) + शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (बलस्य शक्तिः); स्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Accusative singular (object)

• अथ: then
• अथ: Avyaya (Particle/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक-अव्ययम्; Sequential particle

• आददे: took, seized
• आददे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दा (दाने) (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (परस्मैपदम्), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; Perfect, 3rd person singular; (आङ्-उपसर्गार्थः ग्रहण/आदान)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: A fierce śakti-figure (Maurvī) whose created forms are instantly consumed; the battlefield energy shifts as she draws upon a deeper reserve of strength.

Characters & Entities

• Maurvī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When one capacity fails, reliance shifts to another; true mastery is shown by adapting power toward rightful victory.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is referenced in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.