Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 85
Devanagari script
कुमारानुचराः पार्थ पूरयंतो दिशो दश । शक्त्यस्त्रस्यार्चिः संभूतशक्तिभिः केऽपि सूदिताः
Transliteration
kumārānucarāḥ pārtha pūrayaṃto diśo daśa | śaktyastrasyārciḥ saṃbhūtaśaktibhiḥ ke'pi sūditāḥ
Translation
हे पार्थ! कुमार के अनुचर दसों दिशाओं को भरते हुए छा गए; और शक्ति-अस्त्र की ज्वाला से उत्पन्न शक्तियों द्वारा कुछ दानव मारे गए।
Word by Word
कुमार-अनुचराःattendants of Kumāra
कुमार-अनुचराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुमार (प्रातिपदिक) + अनुचर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कुमारस्य अनुचराः)
पार्थO Pārtha
पार्थ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
पूरयन्तःfilling
पूरयन्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootपूरय् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), परस्मैपदी; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्रियाविशेषण-भावे (simultaneous action)
दिशःthe directions
दिशः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन
दशten
दश:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदशन् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; द्वितीया, बहुवचन (दिशः इति विशेष्यस्य विशेषणम्)
शक्ति-अस्त्रस्यof the spear-weapon
शक्ति-अस्त्रस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शक्तेः अस्त्रम्)
अर्चिःflame, blaze
अर्चिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअर्चिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
सम्भूत-शक्तिभिःby the arisen powers/energies
सम्भूत-शक्तिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसम्भूत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √भू धातु) + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; कर्मधारयः (सम्भूताः शक्तयः)
केsome (persons)
के:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन
अपिeven/also
अपि:
Avyaya (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
सूदिताःwere slain
सूदिताः:
Karma (Patient/कर्म)
TypeVerb
Root√सूद् (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), कर्मणि प्रयोग; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating
Visual Art Cues
Scene: Skanda’s followers surge across the battlefield, filling all ten directions; a Śakti-astra erupts into many flame-born energies that strike down select foes amid a sky of sparks and banners.
Characters & Entities
K
Kumāra (Skanda)P
PārthaFAQs
Divine power (śakti) manifests in many forms, overwhelming forces of adharma from every direction.
No tīrtha is mentioned; the focus is the cosmic battle narrative.
None.