Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 48
Devanagari script
य एष सिंहः प्रोद्भूतो देव्याः क्रोधाद्वरानने । स तेस्तु वाहनो देवी केतौ चास्तु महाबलः
Transliteration
ya eṣa siṃhaḥ prodbhūto devyāḥ krodhādvarānane | sa testu vāhano devī ketau cāstu mahābalaḥ
Translation
“हे वरानने, देवी के क्रोध से जो यह सिंह उत्पन्न हुआ है, वही तुम्हारा वाहन हो, हे देवी; और यही महाबली तुम्हारा केतु (ध्वज-चिह्न) भी हो।”
Word by Word
यःwhich/that (who)
यः:
Karta (Subject of relative clause)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
एषःthis
एषः:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; निर्देश-सर्वनाम (demonstrative)
सिंहःlion
सिंहः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootसिंह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
प्रोद्भूतःhas arisen
प्रोद्भूतः:
Kriya (Predicative action)
TypeVerb
Rootप्र + उद् + भू (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि/कर्तरि कृदन्तः, पुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्; ‘arisen, sprung forth’
देव्याःof the goddess
देव्याः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
क्रोधात्from anger
क्रोधात्:
Hetu/Apadana (Cause/source)
TypeNoun
Rootक्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्
वराननेO fair-faced one
वरानने:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootवर + आनन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्; बहुव्रीहिः—‘वरम् आननं यस्याः सा’
सःhe/that (lion)
सः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तेyour
ते:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-विभक्तिः, एकवचनम्; अत्र षष्ठी (Genitive) अधिकम्—‘thy/your’
तुindeed
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; निपातः (emphasis/contrast)
वाहनःvehicle, mount
वाहनः:
Karta (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootवाहन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विधेय-नाम (predicate noun)
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
केतौ(your) banner/emblem (Ketu)
केतौ:
Karta (Subject of second clause)
TypeNoun
Rootकेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (केतुः इति); अत्र ‘केतौ’ पाठः सम्भवतः ‘केतुः’/‘केतुश्’ इत्यर्थे (पाठभेद/सन्धि-प्रभाव)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-समुच्चयबोधकः (conjunction)
अस्तुlet there be
अस्तु:
Kriya (Main action)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
महाबलःvery strong
महाबलः:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootमहा + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः—‘महान् बलः यस्य’ (very strong)
Speaker
Brahmā
Visual Art Cues
Scene: Brahmā designates the lion born from Devī’s wrath as her mount and as her mighty emblem (ketu), establishing her royal-protective iconography.
Characters & Entities
B
BrahmāD
DevīS
Siṃha (lion)FAQs
Divine wrath, when aligned with dharma, becomes protective power—symbolized by the lion as Devī’s vehicle and sign.
No specific tīrtha is praised; it focuses on Devī’s iconography and empowerment.
None; the verse grants a symbolic and functional boon (vāhana and keta).