Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 72
Devanagari script
अस्मादृशानां कृष्णांगि प्रवर्तंतेऽन्यथा गिरः । यद्येवं कुपिता भीरु न ते वक्ष्याम्यहं पुनः
Transliteration
asmādṛśānāṃ kṛṣṇāṃgi pravartaṃte'nyathā giraḥ | yadyevaṃ kupitā bhīru na te vakṣyāmyahaṃ punaḥ
Translation
हे कृष्णाङ्गि, हम जैसे जनों के वचन कभी-कभी अन्य अर्थ में निकल जाते हैं। यदि तुम इस प्रकार क्रुद्ध हो, हे भीरु, तो फिर मैं तुमसे कुछ न कहूँगा।
Word by Word
अस्मादृशानाम्of people like us
अस्मादृशानाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मादृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)
कृष्णाङ्गिO dark-limbed one
कृष्णाङ्गि:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootकृष्णाङ्गी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन (Singular); समासः—कृष्ण + अङ्गी (having dark limbs)
प्रवर्तन्तेproceed / occur
प्रवर्तन्ते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootप्र√वृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), आत्मनेपद
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/रीति-वाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
गिरःwords / speech
गिरः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
यदिif
यदि:
सम्बन्ध (Condition marker)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तसूचक (conditional particle)
एवम्thus / in this way
एवम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb)
कुपिताangered
कुपिता:
विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootकुपित (कृदन्त; कुप्/कुप्य् + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular); भूतकृदन्त (past passive participle)
भीरुO timid one
भीरु:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootभीरु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन (Singular)
नnot
न:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
तेto you
ते:
सम्प्रदान (Recipient)
TypeNoun
Rootत्वद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (Genitive/Dative singular) रूप; अत्र चतुर्थी (Dative) ग्रहणम्
वक्ष्यामिI will speak
वक्ष्यामि:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्तिवाचक (adverb)
Speaker
Śiva (Śaṅkara)
Visual Art Cues
Scene: Śiva speaks softly yet defensively to Satī, explaining that words can come out otherwise; Satī stands tense, offended, poised to withdraw.
Characters & Entities
G
GirijāŚ
ŚivaFAQs
Misunderstanding can inflame anger; restraint in speech and patience in listening preserve harmony.
None; the verse is narrative dialogue without tīrtha-description.
None.