Shukla Yajur Veda — Adhyaya 34, Mantra 38
Rishi: Traditionally ascribed within the Vājasaneyī transmission to the Yājñavalkya-line; individual ṛṣi attribution often follows the underlying Ṛgvedic source where applicable.
Devata: Bhaga (Āditya).
Chandas: Tr̥ṣṭubh-like cadence (ṛgvedic provenance; exact metrical classification depends on the source hymn).
Samhita Patha (Devanagari)
भग॑ ए॒व भग॑वाँ२ अस्तु देवा॒स्तेन॑ व॒यं भग॑वन्तः स्याम । तं त्वा॑ भग॒ सर्व॒ इज्जो॑हवीति॒ स नो॑ भग पुर ए॒ता भ॑वे॒ह
Transliteration
bhága eva bhágavāṁ̄2 astu devā́s téna vayáṁ bhágavantaḥ syāma | táṁ tvā bhága sárva íj johavīti sá no bhaga púra-etā bhavéhá
Translation
देवों में भग ही वास्तव में ‘भगवान’ हो; उसी के द्वारा हम भी भग-सम्पन्न हों। हे भग! सब लोग तेरा ही आह्वान करते हैं; तू यहाँ भी हमारे लिए अग्रणी, पुर-एता (आगे चलने वाला) हो।
Padapatha (Word Analysis)
भगः । एव । भगवान् । अस्तु । देवाः । तेन । वयम् । भगवन्तः । स्याम । तम् । त्वा । भग । सर्वे । इत् । जोहवीति । सः । नः । भग । पुरः-एता । भव । इह
Word by Word
भगःBhaga (the deity of fortune/distribution)
भगः:
Kartā
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक) / भग (देवता-नाम)
एवindeed, just
एव:
—
TypeIndeclinable
Rootएव
भगवान्the blessed one; the possessor of bhaga (fortune)
भगवान्:
Kartā
TypeAdjective (used substantively)
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
अस्तुmay (he) be
अस्तु:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā (appositional/collective)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
तेनby that; through that
तेन:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वयम्we
वयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भगवन्तःfortunate; blessed
भगवन्तः:
Kartā (predicate nominative with वयम्)
TypeAdjective
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
स्यामmay we be
स्याम:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
Karma (in apposition to तम्)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भगO Bhaga
भग:
—
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक) / संबोधन
सर्वःeveryone; all
सर्वः:
Kartā
TypeAdjective (used substantively)
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
इत्indeed, just (emphatic)
इत्:
—
TypeIndeclinable (particle)
Rootइत्
जोहवीतिcalls upon; invokes
जोहवीति:
—
TypeVerb
Rootह्वे (धातु) with intensive/reduplicated stem जोहव-
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us; for us
नः:
Sampradāna (beneficiary/for us)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भगO Bhaga
भग:
—
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक) / संबोधन
पुरःin front; before
पुरः:
Adhikaraṇa (directional/locative sense: in front)
TypeIndeclinable (adverb)
Rootपुरस् (अव्ययीभाव/उपसर्गार्थ) / पुरः
एताcome! approach!
एता:
—
TypeKṛdanta (used as indeclinable call) / Imperatival expression
Rootइ (धातु) → एतृ/एत (कृदन्त-प्रातिपदिक) used as imperative-like call; Vedic vocative/particle usage
भवbe; become
भव:
—
TypeVerb
Rootभू (धातु)
इहhere
इह:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootइह
Entities Mentioned
B
Bhaga (Āditya)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes