Adhyaya 12 Mantra 19 - Shukla Yajurveda | Hindi | Vedapath

Various Rishis

←Previous MantraNext Mantra→

Mantra 19

Rishi: Agnicayana tradition; transmitted under Vājasaneyin school authority.

Devata: Agni (threefold), with esoteric ‘nāman’ doctrine.

Chandas: Triṣṭubh (repetitive anaphora suited to solemn affirmation).

Samhita Patha (Devanagari)

वि॒द्मा ते॑ अग्ने त्रे॒धा त्र॒याणि॑ वि॒द्मा ते॒ धाम॒ विभृ॑ता पुरु॒त्रा । वि॒द्मा ते॒ नाम॑ पर॒मं गुहा॒ यद्वि॒द्मा तमुत्सं॒ यत॑ आज॒गन्थ॑

Transliteration

vi̱dmā́ te agne tre̱dhā́ tra̱yā́ṇi vi̱dmā́ te dhā́ma vi̱bhṛtā puru̱trā́ | vi̱dmā́ te nā́ma paramaṃ guhā́ yád vi̱dmā́ tám utsáṃ yáta āja̱gántha

Translation

हे अग्ने, हम तेरे त्रिधा—तीन प्रकार के रूप—जानते हैं; हम तेरे धाम (आवास/स्थितियाँ) जानते हैं, जो अनेक स्थानों में विभक्त होकर धारण किए गए हैं। हम तेरा परम नाम जानते हैं, जो गुहा (गुप्त) में है; हम उस उत्स (स्रोत) को जानते हैं, जहाँ से तू यहाँ आया है।

Padapatha (Word Analysis)

वि॒द्म । ते॒ । अ॒ग्ने॒ । त्रे॒धा । त्र॒याणि॑ । वि॒द्म । ते॒ । धाम॑ । विभृ॑ता । पु॒रु॒त्रा । वि॒द्म । ते॒ । नाम॑ । पर॒मम् । गु॒हा॒ । यत् । वि॒द्म । तम् । उ॒त्सम् । यत॑ । आ॒ज॒गन्थ॑

Word by Word

विद्माwe know

तेof you / your

अग्नेO Agni

त्रेधाin three ways / threefold

त्रयाणिthree (things)

विद्माwe know

तेof you / your

धामabode; station; (divine) seat

विभृताःdistributed; borne apart; arranged

पुरुत्राin many places; variously

विद्माwe know

तेof you / your

नामname

परमम्supreme; highest

गुहाin the cave; in concealment

यत्which

विद्माwe know

तम्that (one/that)

उत्सम्spring; source

यत्which

आजगन्थyou have come to; you have reached

Entities Mentioned

Agni

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes