Shukla Yajur Veda — Adhyaya 12, Mantra 17
Rishi: Yājñavalkya-tradition (VS redaction)
Devata: Agni
Chandas: Anuṣṭubh-like (to be verified)
Samhita Patha (Devanagari)
शि॒वो भू॒त्वा मह्य॑मग्ने॒ अथो॑ सीद शि॒वस्त्वम् । शि॒वा: कृ॒त्वा दिश॒: सर्वा॒: स्वं योनि॑मि॒हास॑दः
Transliteration
śivó bhūtvā́ máhyam agne átho sīda śivás tvám | śivā́ḥ kṛtvā́ díśaḥ sárvā́ḥ sváṃ yónim ihā́sadaḥ ||
Translation
हे अग्नि! मेरे लिए शिव (कल्याणकारी) होकर; और फिर, स्वयं शिव होकर, बैठ जा। सब दिशाओं को शिव (मंगलमय) करके, अपने ही योनि (स्व-आधार) में यहाँ आसीन हो।
Padapatha (Word Analysis)
शिवः । भूत्वा । मह्यम् । अग्ने । अथो इति । सीद । शिवः । त्वम् । शिवाः । कृत्वा । दिशः । सर्वाः । स्वम् । योनिम् । इह । आसदः
Word by Word
शिवःauspicious, benign
शिवः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण) / विधेयविशेषणम्
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
क्रियाविशेषणम् (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
मह्यम्to me
मह्यम्:
सम्प्रदानम्
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधनम्
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अथोand then; moreover
अथो:
सम्बन्ध/अन्वयबोधकः
TypeIndeclinable
Rootअथ + उ (निपात)
सीदsit; take your seat
सीद:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Rootसद् (धातु)
शिवःauspicious
शिवः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण) / विधेयविशेषणम्
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शिवाःauspicious (fem. pl.)
शिवाः:
कर्म (कृ-धातोः) / विधेयविशेषणम्
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक)
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
क्रियाविशेषणम् (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
दिशःthe directions
दिशः:
कर्म
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
सर्वाःall
सर्वाः:
कर्मणि विशेषणम्
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
स्वम्one’s own
स्वम्:
कर्म (आसद्-धातोः) / गन्तव्य-स्थानम्
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
योनिम्womb; source; proper abode
योनिम्:
कर्म / गन्तव्य-स्थानम्
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
इहhere
इह:
अधिकरणम् (देश)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
आसदःsit down; take your seat
आसदः:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Rootआ + सद् (धातु)
Entities Mentioned
A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes