Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

गङ्गादर्शनम् तथा गुहसमागमः

Vision of the Gaṅgā and Meeting with Guha

देवदानवगन्धर्वैः किन्नरैरुपशोभिताम्।नानागन्धर्वपत्नीभि स्सेवितां सततं शिवाम्।।2.50.14।।

deva-dānava-gandharvaiḥ kinnarair upaśobhitām |

nānā-gandharva-patnībhiḥ sevitāṁ satataṁ śivām || 2.50.14 ||

वह शुभा गंगा देव, दानव, गंधर्व और किन्नरों से अलंकृत होकर शोभायमान थी; अनेक गंधर्व-पत्नियाँ उसे निरंतर सेवित करती थीं, और वह सदा मंगलमयी थी।

āśramaiḥby/with hermitages
āśramaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootāśrama (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā plural; instrumental (करण) indicating accompaniment/means
avidūra-sthaiḥsituated nearby
avidūra-sthaiḥ:
Karana (करण) (qualifier of āśramaiḥ)
TypeAdjective
Roota- (निषेध) + vidūra (प्रातिपदिक) + stha (कृदन्त/प्रातिपदिक from √sthā 'to stand')
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā plural; agrees with āśramaiḥ; tatpurusha: 'avidūre sthitāḥ' (situated not far)
śrīmadbhiḥsplendid, graceful
śrīmadbhiḥ:
Karana (करण) (qualifier)
TypeAdjective
Rootśrī-mat (प्रातिपदिक; śrī + matup)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā plural; agrees with āśramaiḥ
sam-alaṅkṛtāmadorned
sam-alaṅkṛtām:
Karma (कर्म) (qualifier of Gaṅgā)
TypeAdjective
Rootsam+√alaṅkṛ (धातु; to adorn) (kta participle alaṅkṛta)
FormStrīliṅga, Dvitīyā singular; kta (क्त) past passive participle; agrees with gaṅgām (understood from previous verse context)
kāleat times/seasonally
kāle:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Saptamī (सप्तमी) singular; locative of time (कालाधिकरण)
apsarobhiḥby nymphs (apsarases)
apsarobhiḥ:
Karana (करण) (agent in passive sense with sevita)
TypeNoun
Rootapsaras (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Tṛtīyā plural; instrumental agent/association
hṛṣṭābhiḥdelighted
hṛṣṭābhiḥ:
Karana (करण) (qualifier)
TypeAdjective
Roothṛṣṭa (कृदन्त; √hṛṣ 'to rejoice', kta)
FormStrīliṅga, Tṛtīyā plural; agrees with apsarobhiḥ
sevitāfrequented
sevitā:
Karma (कर्म) (qualifier of Gaṅgā)
TypeAdjective
Rootsevita (कृदन्त; √sev, kta)
FormStrīliṅga, Dvitīyā singular (sevitām, understood with next compound); kta participle 'frequented/inhabited'
ambhaḥ-hradāmhaving water-lakes/pools
ambhaḥ-hradām:
Karma (कर्म) (qualifier)
TypeAdjective
Rootambhas (प्रातिपदिक) + hrada (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā singular; tatpurusha: 'ambhaḥ-hradāḥ yasyāḥ' (having lakes/pools of water)
śivāmauspicious
śivām:
Karma (कर्म) (qualifier)
TypeAdjective
Rootśivā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā singular; agrees with gaṅgām

The sound of dashing waters of the Ganga is like her laughter and the foam like her sparkling smile. Here she flows straight like the braid of a maiden and there in whirlpools.

G
Gaṅgā
D
Devas
D
Dānavas
G
Gandharvas
K
Kinnaras

FAQs

Dharma is suggested as a universal order: the sacred river is honored across beings, implying that holiness and truth are not sectarian but cosmically acknowledged.

The narration continues the praise of Gaṅgā, emphasizing her celestial associations and constant visitation by divine and semi-divine beings.

Reverence (śraddhā) toward sacred rivers and places—an essential virtue in the Ramayana’s dhārmic worldview.