Shloka 82

ध्यानयज्ञः, संसार-विष-निरूपणम्, पाशुपतयोगः, परा-अपरा विद्या, चतुर्वस्था-विचारः (अध्यायः ८६)

Devanagari script

वायवो नाडिमध्यस्था वाहकाश् च चतुर्दश प्राणो व्यानस्त्वपानश् च उदानश् च समानकः

Transliteration

vāyavo nāḍimadhyasthā vāhakāś ca caturdaśa prāṇo vyānastvapānaś ca udānaś ca samānakaḥ

Translation

नाड़ियों के मध्य प्राणवायु स्थित रहते हैं; वे चौदह वाहक कहे गए हैं—प्राण, व्यान, अपान, उदान और समान।

Word by Word

• वायवः (vāyavaḥ): vital airs

• नाडि-मध्य-स्थाः (nāḍi-madhya-sthāḥ): situated within the nāḍīs (subtle channels)

• वाहकाः (vāhakāḥ): carriers/conveyors

• चतुर्दश (caturdaśa): fourteen

• प्राणः (prāṇaḥ): prāṇa-vāyu (inward/upward life-breath)

• व्यानः (vyānaḥ): vyāna-vāyu (pervasive distributing breath)

• तु (tu): and/indeed

• अपानः (apānaḥ): apāna-vāyu (downward eliminating breath)

• च (ca): and

• उदानः (udānaḥ): udāna-vāyu (ascending breath linked with speech/exit)

• समानकः (samānakaḥ): samāna-vāyu (equalizing digestive breath)

Speaker

Suta Goswami (narrating the Purana to the sages of Naimisharanya)