Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

Adhyaya 8: Yogasthanas, Ashtanga Yoga, Pranayama-Siddhi, and Shiva-Dhyana leading to Samadhi

नीचो द्वादशमात्रस्तु उद्धातो द्वादशः स्मृतः मध्यमस् तु द्विरुद्धातश् चतुर्विंशतिमात्रकः

nīco dvādaśamātrastu uddhāto dvādaśaḥ smṛtaḥ madhyamas tu dviruddhātaś caturviṃśatimātrakaḥ

‘नीच’ लिङ्ग बारह मात्रा का है; ‘उद्धात’ (उन्नत) भी बारह मात्रा का ही कहा गया है। ‘मध्यम’ प्रकार उद्धात का दुगुना—चौबीस मात्रा—है, जो पूजाक्रम को सुव्यवस्थित करता है, पशु (बद्ध जीव) को स्थिर कर पाति शिव की ओर प्रवृत्त करता है।

नीचः (nīcaḥ)low/short (type)
नीचः (nīcaḥ):
द्वादश (dvādaśa)twelve
द्वादश (dvādaśa):
मात्रः/मात्रकः (mātraḥ/mātrakaḥ)a unit of measure
मात्रः/मात्रकः (mātraḥ/mātrakaḥ):
तु (tu)indeed
तु (tu):
उद्धातः (uddhātaḥ)raised/elevated (type)
उद्धातः (uddhātaḥ):
स्मृतः (smṛtaḥ)is remembered/declared
स्मृतः (smṛtaḥ):
मध्यमः (madhyamaḥ)middle/medium (type)
मध्यमः (madhyamaḥ):
द्वि (dvi)twice
द्वि (dvi):
उद्धातः (uddhātaḥ)the raised measure/type
उद्धातः (uddhātaḥ):
चतुर्विंशति (caturviṃśati)twenty-four
चतुर्विंशति (caturviṃśati):

Suta Goswami