Shloka 19

Adhyaya 75: Nishkala–Sakala Shiva, Twofold Linga, and the Supremacy of Dhyana-Yajna

Devanagari script

लिङ्गं तु द्विविधं प्राहुर् बाह्यमाभ्यन्तरं द्विजाः बाह्यं स्थूलं मुनिश्रेष्ठाः सूक्ष्ममाभ्यन्तरं द्विजाः

Transliteration

liṅgaṃ tu dvividhaṃ prāhur bāhyamābhyantaraṃ dvijāḥ bāhyaṃ sthūlaṃ muniśreṣṭhāḥ sūkṣmamābhyantaraṃ dvijāḥ

Translation

द्विज कहते हैं कि लिङ्ग दो प्रकार का है—बाह्य और आभ्यन्तर। हे मुनिश्रेष्ठ, बाह्य लिङ्ग स्थूल है; और हे द्विज, आभ्यन्तर लिङ्ग सूक्ष्म है, जो अन्तःसाक्षात्कार से जाना जाता है।

Word by Word

• लिङ्गम् (liṅgam): the Liṅga, the emblem/sign of Śiva

• तु (tu): indeed

• द्विविधम् (dvividham): twofold

• प्राहुः (prāhuḥ): they declare

• बाह्यम् (bāhyam): external

• आभ्यन्तरम् (ābhyantaram): internal, inward

• द्विजाः (dvijāḥ): the twice-born (initiated)

• बाह्यम् (bāhyam): external

• स्थूलम् (sthūlam): gross, tangible

• मुनिश्रेष्ठाः (muniśreṣṭhāḥ): O best of sages

• सूक्ष्मम् (sūkṣmam): subtle

• आभ्यन्तरम् (ābhyantaram): internal.

Speaker

Suta Goswami (narrating the teaching to the sages of Naimisharanya)