Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Adhyaya 72 — Puradāha: Rudra’s Cosmic Chariot, Pāśupata-Vrata, and Brahmā’s Shiva-Stuti

पुष्करं चान्तरिक्षं वै रथनीडश् च मन्दरः अस्ताद्रिरुदयाद्रिश् च उभौ तौ कूबरौ स्मृतौ

puṣkaraṃ cāntarikṣaṃ vai rathanīḍaś ca mandaraḥ astādrirudayādriś ca ubhau tau kūbarau smṛtau

पुष्कर और अन्तरिक्ष, रथनीड और मन्दर; तथा अस्ताद्रि और उदयाद्रि—ये दोनों ‘कूबर’ कहे गए हैं, जो शिव की सुव्यवस्थित सृष्टि में नियत सीमाओं के चिह्न हैं।

पुष्करम् (puṣkaram)Pushkara (a sacred region/tīrtha)
पुष्करम् (puṣkaram):
च (ca)and
च (ca):
अन्तरिक्षम् (antarikṣam)the mid-space/atmospheric realm
अन्तरिक्षम् (antarikṣam):
वै (vai)indeed
वै (vai):
रथनीडः (rathanīḍaḥ)Rathanīḍa (a named mountain/region)
रथनीडः (rathanīḍaḥ):
च (ca)and
च (ca):
मन्दरः (mandaraḥ)Mandara (mountain)
मन्दरः (mandaraḥ):
अस्ताद्रिः (astādriḥ)Astādri (the setting mountain, western limit)
अस्ताद्रिः (astādriḥ):
उदयाद्रिः (udayādriḥ)Udayādri (the rising mountain, eastern limit)
उदयाद्रिः (udayādriḥ):
च (ca)and
च (ca):
उभौ (ubhau)both
उभौ (ubhau):
तौ (tau)those two
तौ (tau):
कूबरौ (kūbarau)boundary-peaks/pillars marking limits
कूबरौ (kūbarau):
स्मृतौ (smṛtau)are remembered/declared in tradition
स्मृतौ (smṛtau):

Suta Goswami (narrating to the sages of Naimisharanya)