Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

Adhyaya 70: आदिसर्गः—महत्-अहङ्कार-तन्मात्रा-भूतसृष्टिः, ब्रह्माण्डावरणम्, प्रजासर्गः, त्रिमूर्ति-शैवाधिष्ठानम्

तस्मात्पञ्चगुणा भूमिः स्थूला भूतेषु शस्यते शान्ता घोराश् च मूढाश् च विशेषास्तेन ते स्मृताः

tasmātpañcaguṇā bhūmiḥ sthūlā bhūteṣu śasyate śāntā ghorāś ca mūḍhāś ca viśeṣāstena te smṛtāḥ

इसलिए पाँच गुणों से युक्त भूमि, भूतों में सबसे स्थूल कहकर प्रशंसित है। उसके विशेष रूप शान्त, घोर और मूढ़—ऐसे स्मरण किए गए हैं।

tasmāttherefore
tasmāt:
pañca-guṇāpossessing five qualities (sound, touch, form, taste, smell)
pañca-guṇā:
bhūmiḥearth-element
bhūmiḥ:
sthūlāgross, dense
sthūlā:
bhūteṣuamong the elements
bhūteṣu:
śasyateis praised/commended
śasyate:
śāntāpeaceful, sattvic
śāntā:
ghorāḥterrible, fierce, rajasic
ghorāḥ:
caand
ca:
mūḍhāḥdeluded, inert, tamasic
mūḍhāḥ:
caand
ca:
viśeṣāḥspecific modes/variations
viśeṣāḥ:
tenaby that/therefore
tena:
tethose
te:
smṛtāḥare remembered/declared in tradition.
smṛtāḥ:

Suta Goswami (narrating the doctrine of bhūta-tattvas within the Purva-Bhaga framework)