Shloka 16
Adhyaya 70: आदिसर्गः—महत्-अहङ्कार-तन्मात्रा-भूतसृष्टिः, ब्रह्माण्डावरणम्, प्रजासर्गः, त्रिमूर्ति-शैवाधिष्ठानम्
Devanagari script
बृहत्त्वाद् बृंहणत्वाच्च भावानां सकलाश्रयात् यस्माद्धारयते भावान् ब्रह्म तेन निरुच्यते
Transliteration
bṛhattvād bṛṃhaṇatvācca bhāvānāṃ sakalāśrayāt yasmāddhārayate bhāvān brahma tena nirucyate
Translation
जो विराट् है, जो सबका विस्तार करता है और समस्त भावों का सार्वभौम आश्रय है—जो सभी प्राणियों को धारण करता है, वही ‘ब्रह्म’ कहलाता है।
Word by Word
बृहत्त्वात् (bṛhattvāt)from vastness, greatness
बृहत्त्वात् (bṛhattvāt):
बृंहणत्वात् (bṛṃhaṇatvāt)from the power of expanding/nourishing
बृंहणत्वात् (bṛṃhaṇatvāt):
च (ca)and
च (ca):
भावानाम् (bhāvānām)of beings, existents, states of manifestation
भावानाम् (bhāvānām):
सकल-आश्रयात् (sakala-āśrayāt)because of being the support/refuge of all
सकल-आश्रयात् (sakala-āśrayāt):
यस्मात् (yasmāt)because/since
यस्मात् (yasmāt):
धारयते (dhārayate)upholds, sustains, bears
धारयते (dhārayate):
भावान् (bhāvān)beings, manifested entities
भावान् (bhāvān):
ब्रह्म (brahma)Brahman, the supreme sustaining principle
ब्रह्म (brahma):
तेन (tena)therefore, by that reason
तेन (tena):
निरुच्यते (nirucyate)is explained/defined/etymologically stated.
निरुच्यते (nirucyate):
Speaker
Suta Goswami (narrating the doctrinal explanation to the sages of Naimisharanya)