Shloka 23
सूर्यरथ-रचना, ध्रुव-प्रेरणा, मास-गणाः च
Jyotish-chakra: Surya’s Motion and Monthly Retinues
Devanagari script
सहःसहस्यौ च तथा तपस्यश् च तपः पुनः एते द्वादश मासास्तु वर्षं वै मानुषं द्विजाः
Transliteration
sahaḥsahasyau ca tathā tapasyaś ca tapaḥ punaḥ ete dvādaśa māsāstu varṣaṃ vai mānuṣaṃ dvijāḥ
Translation
सह और सहस्य, तथा तपस्य और फिर तप—ये बारह मास हैं; हे द्विजों, इन्हीं से मनुष्यों का वर्ष बनता है।
Word by Word
सहः (sahaḥ)Saha (a month-name)
सहः (sahaḥ):
सहस्यौ (sahasyau)Sahasya (a month-name)
सहस्यौ (sahasyau):
च (ca)and
च (ca):
तथा (tathā)likewise
तथा (tathā):
तपस्यः (tapasyaḥ)Tapasya (a month-name)
तपस्यः (tapasyaḥ):
च (ca)and
च (ca):
तपः (tapaḥ)Tapa (a month-name)
तपः (tapaḥ):
पुनः (punaḥ)again/further
पुनः (punaḥ):
एते (ete)these
एते (ete):
द्वादश (dvādaśa)twelve
द्वादश (dvādaśa):
मासाः (māsāḥ)months
मासाः (māsāḥ):
तु (tu)indeed
तु (tu):
वर्षम् (varṣam)year
वर्षम् (varṣam):
वै (vai)certainly
वै (vai):
मानुषम् (mānuṣam)human (as reckoned by humans)
मानुषम् (mānuṣam):
द्विजाः (dvijāḥ)O twice-born (Brahmins/initiated)
द्विजाः (dvijāḥ):
Speaker
Suta Goswami