Shloka 55

भुवनकोशस्वभाववर्णनम् — सप्तद्वीप-पर्वत-लोकविन्यासः तथा यक्ष-उमा-प्रकाशः

Devanagari script

दृष्ट्वा यक्षं लक्षणैर्हीनमीशं दृष्ट्वा सेन्द्रास्ते किमेतत्त्विहेति यक्षं गत्वा निश्चयात्पावकाद्याः शक्तिक्षीणाश्चाभवन् यत्ततो ऽपि

Transliteration

dṛṣṭvā yakṣaṃ lakṣaṇairhīnamīśaṃ dṛṣṭvā sendrāste kimetattviheti yakṣaṃ gatvā niścayātpāvakādyāḥ śaktikṣīṇāścābhavan yattato 'pi

Translation

लक्षणों से रहित उस यक्ष को देखकर भी—जो वास्तव में ईश था—इन्द्र सहित देव बोले, “यह यहाँ क्या है?” सत्य जानने को उस यक्ष के पास गए तो अग्नि आदि की शक्तियाँ क्षीण हो गईं, अपेक्षा से भी अधिक।

Word by Word

• दृष्ट्वा: having seen

• यक्षम्: the Yaksha (mysterious being)

• लक्षणैः: by distinguishing marks/characteristics

• हीनम्: devoid of, lacking

• ईशम्: the Lord (Pati, Shiva as supreme)

• सेन्द्राः: together with Indra

• ते: they (the Devas)

• किम्: what

• एतत्: this

• तु: indeed

• इह: here

• इति: thus

• यक्षम्: to the Yaksha

• गत्वा: having gone/approached

• निश्चयात्: for ascertainment/with certainty

• पावकाद्याः: Agni (Pāvaka) and others

• शक्तिक्षीणाः: with power weakened/exhausted

• च: and

• अभवन्: became

• यत्: which/that

• ततः अपि: even more than that / even beyond that.

Speaker

Suta Goswami (narrating the Devas’ encounter within the Purana’s frame)