Previous Verse
Next Verse

Shloka 80

ब्रह्मनारायणस्तवः — शिवस्य प्रभवत्व-प्रतिपादनम्

हयशीर्षा पयोधाता विधाता भूतभावनः बोद्धव्यो बोधिता नेता दुर्धर्षो दुष्प्रकम्पनः

hayaśīrṣā payodhātā vidhātā bhūtabhāvanaḥ boddhavyo bodhitā netā durdharṣo duṣprakampanaḥ

वह हयशीर्ष (अश्वशीर्ष) हैं; जलों के धारक; विधाता; समस्त भूतों के भावक‑पालक। वे परम सत्य रूप से बोध्य हैं; वे ही बोधक (जगाने वाले) हैं; वे ही नेता‑मार्गदर्शक हैं। वे दुर्धर्ष, अजेय हैं; और दुष्प्रकम्पन—जिन्हें कोई कम्पित नहीं कर सकता।

हयशीर्षा (hayaśīrṣā)the Horse-headed Lord, a divine form of Shiva
हयशीर्षा (hayaśīrṣā):
पयोधाता (payodhātā)supporter/bearer of the waters, sustainer of cosmic oceans and life
पयोधाता (payodhātā):
विधाता (vidhātā)ordainer, cosmic arranger, dispenser of karmic order
विधाता (vidhātā):
भूतभावनः (bhūtabhāvanaḥ)one who brings forth and nourishes beings/elements
भूतभावनः (bhūtabhāvanaḥ):
बोद्धव्यः (boddhavyaḥ)to be known/realized, the knowable Supreme (Pati) beyond pasha
बोद्धव्यः (boddhavyaḥ):
बोधिता (bodhitā)awakener/enlightener, who imparts true jñāna
बोधिता (bodhitā):
नेता (netā)leader/guide, inner ruler who leads the pashu toward liberation
नेता (netā):
दुर्धर्षः (durdharṣaḥ)unconquerable, unassailable
दुर्धर्षः (durdharṣaḥ):
दुष्प्रकम्पनः (duṣprakampanaḥ)not to be shaken, impossible to disturb or make tremble
दुष्प्रकम्पनः (duṣprakampanaḥ):

Suta Goswami (narrating the Shiva Sahasranama to the sages of Naimisharanya)