Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

ब्रह्मकृत-ईशानस्तवः तथा विश्वरूपदेवी-प्रकृतिरहस्योपदेशः

विनिवृत्ते तु संहारे पुनः सृष्टे चराचरे ब्रह्मणः पुत्रकामस्य ध्यायतः परमेष्ठिनः

vinivṛtte tu saṃhāre punaḥ sṛṣṭe carācare brahmaṇaḥ putrakāmasya dhyāyataḥ parameṣṭhinaḥ

जब संहार निवृत्त हुआ और चराचर जगत् फिर से रचा गया, तब परमेष्ठी ब्रह्मा सृष्टि-कार्य हेतु पुत्रों की कामना से ध्यान में प्रविष्ट हुए।

vinivṛttehaving ceased/come to an end
vinivṛtte:
tuindeed/then
tu:
saṃhārein dissolution (pralaya)
saṃhāre:
punaḥagain
punaḥ:
sṛṣṭewhen created/manifested
sṛṣṭe:
carācarethe moving and the unmoving (beings)
carācare:
brahmaṇaḥof Brahmā
brahmaṇaḥ:
putra-kāmasyadesiring sons/progeny
putra-kāmasya:
dhyāyataḥof one who meditates/contemplates
dhyāyataḥ:
parameṣṭhinaḥof Parameṣṭhin (the supreme ruler/ordainer—here Brahmā as cosmic administrator)
parameṣṭhinaḥ:

Suta Goswami (narrating the cosmological sequence to the sages of Naimisharanya)