Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 105
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
आश्चर्यं ब्रुवतो व्योम्नि पश्यतां त्रिदिवौकसाम् / साधुवादैर्बहुविधैर्मत्रिणीदण्डनाथयोः
Transliteration
āścaryaṃ bruvato vyomni paśyatāṃ tridivaukasām / sādhuvādairbahuvidhairmatriṇīdaṇḍanāthayoḥ
Translation
आकाश में त्रिदिववासी देवगण आश्चर्य से बोल उठे; और मंत्रिणी तथा दण्डनाथ—दोनों की अनेक प्रकार से ‘साधु-साधु’ कहकर प्रशंसा करने लगे।
Word by Word
आश्चर्यम्wonder
आश्चर्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआश्चर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; (उक्तिविषय/वाच्य)
ब्रुवतःof (those) speaking
ब्रुवतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/Present active participle) ‘ब्रुवत्’; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), द्विवचन/बहुवचन (contextually plural); कर्तरि
व्योम्निin the sky
व्योम्नि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootव्योमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
पश्यताम्of (those) watching
पश्यताम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ) ‘पश्यत्’; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
त्रिदिवौकसाम्of the dwellers of heaven (gods)
त्रिदिवौकसाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्रिदिव (प्रातिपदिक) + ओकस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
साधुवादैःwith acclamations/praises
साधुवादैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसाधुवाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
बहुविधैःof many kinds
बहुविधैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootबहुविध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; विशेषण साधुवादैः
मत्रिणीof the female minister/ministeress
मत्रिणी:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमत्रिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (समासपूर्वपद in next)
दण्डनाथयोःof the two commanders (lords of the army/punishment)
दण्डनाथयोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदण्डनाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), द्विवचन