Shloka 44
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
सूत उवाच दक्षस्यासन्सुता ह्यष्टौ कन्या याः कीर्त्तिता मया / स्वेभ्यो गृहेभ्य आनाय्य ताः पिताभ्यर्चयद्गृहे
Transliteration
sūta uvāca dakṣasyāsansutā hyaṣṭau kanyā yāḥ kīrttitā mayā / svebhyo gṛhebhya ānāyya tāḥ pitābhyarcayadgṛhe
Translation
सूत बोले—दक्ष की आठ पुत्रियाँ थीं, जिनका मैंने वर्णन किया है। उन्हें उनके-अपने गृहों से बुलाकर पिता ने अपने घर में उनका पूजन-सत्कार किया।
Word by Word
सूतःSūta
सूतः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन — said
दक्षस्यof Dakṣa
दक्षस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन — Genitive singular
आसन्were
आसन्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन — were
सुताःsons/children (sons)
सुताः:
कर्ता (Subject complement)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Nominative plural
हिindeed
हि:
सम्बन्ध-निपात (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), निश्चयार्थ (indeed)
अष्टौeight
अष्टौ:
विशेषण (Numeral qualifier)
TypeAdjective
Rootअष्टन् (संख्याप्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, पुं/स्त्रीलिङ्ग-प्रयोग, प्रथमा, बहुवचन — numeral ‘eight’ (agreeing with कन्याः)
कन्याःdaughters
कन्याः:
कर्ता (Subject/apposition)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Nominative plural
याःwho/which
याः:
सम्बन्ध (Relative subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — relative pronoun
कीर्तिताःmentioned
कीर्तिताः:
क्रिया (Predicate participle)
TypeVerb
Rootकीर्त् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — (they) were mentioned
मयाby me
मया:
कर्ता (Agent in passive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन — Instrumental singular (by me)
स्वेभ्यःfrom their own
स्वेभ्यः:
अपादान (Source)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), बहुवचन — Ablative plural (from their own)
गृहेभ्यःfrom the houses
गृहेभ्यः:
अपादान (Source)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, बहुवचन — Ablative plural
आनाय्यhaving brought
आनाय्य:
पूर्वकाल (पूर्वक्रिया/Absolutive)
TypeVerb
Rootआ + नी (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) — having brought
ताःthem
ताः:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन — Accusative plural
पिताthe father
पिता:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular
अभ्यर्चयत्honoured
अभ्यर्चयत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअभि + अर्च् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन — worshipped/honoured
गृहेin the house
गृहे:
अधिकरण (Locative)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन — Locative singular