Sutra 3
Devanagari script
हस्त्यायामचतुरश्रश्लक्ष्णालानस्तम्भफलकास्तरकं समूत्रपुरीषोत्सर्गं स्थानं निवेशयेत् ॥ कZ_०२.३१.०३ ॥
Transliteration
hastyāyāma-caturaśra-ślakṣṇa-ālāna-stambha-phalakāstarakaṃ samūtra-purīṣotsargaṃ sthānaṃ niveśayet
Translation
उसे हाथी के माप के अनुसार चौकोर, चिकना (फर्श) वाला स्थान बनवाना चाहिए, जिसमें बाँधने के खम्भे और तख्ते/पटरे लगे हों, तथा मूत्र और मल के त्याग के लिए अलग निकास/स्थान हो।
Word by Word
हस्ति-आयाम-चतुरश्र-श्लक्ष्ण-आलान-स्तम्भ-फलक-आस्तरकम्(a place) of elephant-length, square, smooth, furnished with tethering-post planks and plank-flooring
हस्ति-आयाम-चतुरश्र-श्लक्ष्ण-आलान-स्तम्भ-फलक-आस्तरकम्:
TypeNoun (compound)
Rootहस्तिन्/आयाम/चतुरश्र/श्लक्ष्ण/आलान/स्तम्भ/फलक/आस्तरक
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; समस्तपदं ‘स्थानम्’ इत्यस्य विशेषणम् (हस्त्यायामं चतुरश्रं श्लक्ष्णं आलानस्तम्भफलकैः आस्तरकं यस्मिन् तत्)
समूत्रपुरीषोत्सर्गम्(a place) with provision for discharge/drainage of urine and feces
समूत्रपुरीषोत्सर्गम्:
TypeNoun (compound)
Rootमूत्र/पुरीष/उत्सर्ग
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (उत्सर्ग-शब्दानुसार), एकवचन, द्वितीया; ‘स्थानम्’ इत्यस्य विशेषणम् (मूत्रपुरीषयोः उत्सर्गः यस्मिन् तत्)
स्थानम्a place/site
स्थानम्:
TypeNoun
Rootस्था (√स्था)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; कर्मपदम् (यत् निवेशयेत्)
निवेशयेत्should establish / should set up
निवेशयेत्:
TypeVerb
Rootनिविश् (नि+√विश्)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्ता (अध्यक्षः/राजकर्मचारी) अव्यक्तः
Entities Mentioned
W
war elephantsS
stable staff (implied)FAQs
It reduces disease and maintenance costs, increases uptime of strategic assets (elephants), and enables routine inspection criteria for supervisors.