Adhyaya 25: The Saptarishis Seek Uma for Shiva: Himavan Grants the Marriage

Verse 1

इति श्रीवामनपुराणे चतुर्विंशो ऽध्यायः पुलस्त्य उवाच मेनायाः कन्यकास्तिस्रो जाता रूपगुणान्विताः सुनाभ इति च ख्यातश्चतुर्थस्तनयो ऽभवत्

આ રીતે શ્રી વામનપુરાણનો ચોવીસમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો. પુલસ્ત્ય બોલ્યા—મેના ને રૂપ અને ગુણોથી યુક્ત ત્રણ પુત્રીઓ જન્મી; અને ચોથું સંતાન એક પુત્ર થયો, જે ‘સુનાભ’ નામે પ્રસિદ્ધ થયો.

Verse 2

रक्ताङ्गी रक्तनेत्रा च रक्ताम्बरविभूषिता रागिणि नाम संजाता ज्येष्ठा मेनासुता मुने

તેના અંગો લાલ, આંખો લાલ અને લાલ વસ્ત્રોથી તે શોભિત હતી. હે મુનિ, મેના ની જેઠ પુત્રી ‘રાગિણી’ નામે જન્મી.

Verse 3

शुभाङ्गी पद्मपत्राक्षी नीलकुञ्चितमूर्धजा श्वेतमाल्याम्बरधरा कुटिला नाम चापरा

બીજી પુત્રી શુભ અંગવાળી, કમળપત્ર સમાન નેત્રવાળી, નિલા-કાળા વાંકિયા વાળવાળી હતી; તે શ્વેત માળા અને શ્વેત વસ્ત્ર ધારણ કરતી. તેનું નામ ‘કુટિલા’ હતું.

Verse 4

नीलाञ्चनचयप्रख्या नीलेन्दीवरलोचना रूपेणानुपमा काली जघन्या मेनकासुता

મેના ની કનಿಷ್ಠ પુત્રી કાળી નિલ અંજનના ઢગલા જેવી શ્યામવર્ણા હતી; તેની આંખો નિલ કમળ જેવી હતી; અને રૂપમાં તે અનુપમા હતી.

Verse 5

जातास्ताः कन्यकास्तिस्रः षडब्दात् परतो मुने कर्तुं तपः प्रयातास्ता देवास्ता ददृशुः शुभाः

હે મુનિ, જન્મ પછી છ વર્ષ વીત્યા બાદ તે ત્રણેય કન્યાઓ તપ કરવા માટે પ્રસ્થાન કરી; ત્યારે દેવતાઓએ તે શુભ કન્યાઓને જોયા.

Verse 6

ततो दिवाकरैः सर्वैर्वसुभिश्च तपस्विनी कुटिला ब3ह्मलोकं तु नीता शशिकरप्रभा

ત્યારબાદ ચંદ્રકિરણ જેવી પ્રભા ધરાવતી તપસ્વિની કુટિલાને સર્વ દિવાકરો અને વસુઓએ બ્રહ્મલોકમાં પહોંચાડી।

Verse 7

अथोचुर्देवताः सर्वाः किं त्वियं जनयिष्यति पुत्रं महिषहन्तारं ब्रह्मन् व्याख्यातुमर्हसि

પછી સર્વ દેવતાઓ બોલ્યા—“આ સ્ત્રી કયો પુત્ર જનમાવશે—મહિષહંતાર? હે બ્રહ્મન્, અમને તેનું વ્યાખ્યાન કરો।”

Verse 8

ततो ऽब्रवीत् सुरपतिर्नेयं शक्ता तपस्विनी शार्वं धारयितुं तेजो वराकी मुच्यातां त्वियम्

ત્યારે દેવાધિપતિએ કહ્યું—“આ તપસ્વિની શાર્વ (શિવ)નું તેજ ધારણ કરવા સમર્થ નથી. આ બિચારી—એને આ ભારમાંથી મુક્ત કરો।”

Verse 9

ततस्तु कुटुला ऋद्धा ब्रह्माणं प्राह नारद तथा यतिष्ये भगवन् यता शार्वं सुदुर्द्धरम्

ત્યારે ઐશ્વર્યવતી કુટિલાએ બ્રહ્માને કહ્યું—“હે નારદ, હે ભગવન્, હું એવો પ્રયત્ન કરીશ કે અતિ દુર્ધર શાર્વ (શિવ) તેજ ધારણ કરી શકું।”

Verse 10

धारयिष्याम्यहं तेजस्तथैव श्रुणु सत्तम तपसाहं सुतप्तेन समाराध्य जनार्दनम्

“હું આ તેજ ધારણ કરીશ; તેમજ, હે સત્તમ, સાંભળ—સુતપ્ત તપથી હું જનાર્દન (વિષ્ણુ)ની સમ્યક આરાધના કરીશ।”

Verse 11

यथा हरस्य मूर्धानं नमयिथ्ये पितामह तथा देव करिष्यामि सत्यं सत्यं मयोदितम्

જેમ હું હર (શિવ)નું મસ્તક નમાવીશ, હે પિતામહ, તેમ જ, હે દેવ, હું કરીશ. મેં જે કહ્યું છે તે સત્ય છે—નિશ્ચયે સત્ય.

Verse 12

पुलस्त्य उवाच ततः पितामहः क्रुद्धः कुटिलां प्राह दारुणाम् भगवानादिकृद् ब्रह्मा सर्वेशो ऽपि महामुन्

પુલસ્ત્યએ કહ્યું—પછી પિતામહ બ્રહ્મા ક્રોધિત થયા અને કૂટિલાને કઠોર તથા દારુણ વાણી કહી. તે આદિકર્તા ભગવાન બ્રહ્મા, સર્વેશ્વર હોવા છતાં, હે મહામુને…

Verse 13

ब्रह्मोवाच यस्मान्मद्वचनं पापे न क्षान्तं कुटिले त्वया तस्मान्मच्छापनिर्दग्धा सर्वा आपो भविष्यसि

બ્રહ્માએ કહ્યું—હે પાપિની કૂટિલે, તું મારા વચનને સહન/સ્વીકાર ન કર્યું; તેથી મારા શાપથી દગ્ધ થઈ તું સંપૂર્ણપણે ‘આપઃ’—જલસ્વરૂપ બનશે.

Verse 14

इत्येवं ब्रह्मणा शप्ता हिमवद् दुहिता मुने आपोमयी ब्रह्मलोकं प्लावयामास वेगिनी

આ રીતે, હે મુને, બ્રહ્માના શાપથી હિમવતની પુત્રી જલમયી બની અને વેગથી બ્રહ્મલોકને પ્લાવિત કરવા લાગી.

Verse 15

तामुद्वृत्तजलां दृष्ट्वा प्रबबन्ध पितामहः ऋक्सामाथर्वयजुभिर्वाङ्मयैर्बन्धनैर्दृढम्

તેણીને ઉછળતા જલરૂપમાં જોઈ પિતામહે ઋગ્, સામ, અથર્વ અને યજુઃ—આ વેદમંત્રમય વાણીરૂપ બંધનો વડે તેને દૃઢપણે બાંધી દીધી.

Verse 16

सा बद्धा सिस्थिता ब्रह्मन् तत्रैव गिरिकन्यका आपोमयी प्लावयन्ती ब्रह्मणो विमला जटाः

હે બ્રાહ્મણ! તે ગિરિકન્યા બંધાઈને ત્યાં જ સ્થિર રાખવામાં આવી; જલસ્વરૂપ બની તેણે બ્રહ્માના નિર્મળ જટાઓને ભીંજવીને પ્લાવિત કરી।

Verse 17

सापि क्रुद्धाब्रवीन्नूनं तथा तप्स्ये महत्तपः यथा मन्नामसंयुक्तो महिषघ्नो भविष्यति

તે પણ ક્રોધિત થઈ બોલી—“નિશ્ચયે હું એવું મહાતપ કરીશ કે મારા નામ સાથે સંયુક્ત ‘મહિષઘ્ન’ (મહિષવધક) પ્રગટ થશે.”

Verse 18

तामप्यथाशपद् ब्रह्म सन्ध्या पापे भविष्यसि या मद्वाक्यमलङ्घ्यं वै सुरैर्लङ्घयसे बलात्

પછી બ્રહ્માએ પણ તેને શાપ આપ્યો—“હે સંધ્યા! તું પાપિણી બનશે; કારણ કે દેવો માટે પણ અલંઘ્ય એવા મારા વચનને તું બળપૂર્વક લંઘે છે.”

Verse 19

तामप्यथाशपद् ब्रह्म सन्ध्या पापे भविष्यसि या मद्वाक्यमलङ्घ्यं वै सुरैर्लङ्घयसे बलात्

પછી બ્રહ્માએ પણ તેને શાપ આપ્યો—“હે સંધ્યા! તું પાપિણી બનશે; કારણ કે દેવો માટે પણ અતિક્રમણ અશક્ય એવા અલંઘ્ય વચનને તું બળપૂર્વક લંઘે છે.”

Verse 20

सापि जाता मुनिश्रेष्ठ सन्ध्या रागवती ततः प्रतीच्छत् कृत्तिकायोगं शैलेया विग्रहं दृढम्

ત્યારે તે પણ, હે મુનિશ્રેષ્ઠ, રાગવતી સંધ્યા બની; ત્યારબાદ તેણે કૃત્તિકા-યોગ સ્વીકારી અને શૈલજા સમી દૃઢ દેહાકૃતિ ધારણ કરી.

Verse 21

ततो गते कन्यके द्वे ज्ञात्वा मेना तपस्विनी तपसो वारयमास उमेत्येवाब्रवीच्च सा

બે કન્યાઓ ગયા પછી, તપસ્વિની મેના તેમનો આશય જાણી ઉમાને તપ કરવા રોકવા ઇચ્છી; અને તેણે કહ્યું—“ઉમા!”

Verse 22

तदेव माता नामास्याश्चक्रे पितृसुता शुभा उमेत्येव हि कन्यायाः सा जगाम तपोवनम्

એ રીતે પર્વતપિતાની શુભ પુત્રીને માતાએ એ જ નામ આપ્યું—‘ઉમા’; અને તે કન્યા તપોવનમાં ગઈ.

Verse 23

ततः सा मनसा देवं शूलपाणिं वृषध्वजम् रुद्रं चेतसि संधाय तपस्तेपे सुदुष्करम्

પછી તેણે મનથી શૂલપાણિ, વૃષધ્વજ દેવ રુદ્રને હૃદયમાં સ્થિર કરીને અત્યંત દુષ્કર તપ કર્યું.

Verse 24

ततो ब्रह्माब्रवीद् देवान् गच्छध्वं हिमवत्सुताम् इहानयध्वं तां कालीं तपस्यन्तीं हिमालये

ત્યારે બ્રહ્માએ દેવોને કહ્યું—“હિમવતની પુત્રી પાસે જાઓ; હિમાલયમાં તપ કરતી તે કાળી ને અહીં લઈ આવો.”

Verse 25

ततो देवाः समाजग्मुर्ददृशुपः शैलनन्दिनीम् तेजसा विजितास्तस्या न शेकुरुपसर्पितुम्

પછી દેવો એકત્ર થયા અને શૈલનંદિની (પર્વતકન્યા)ને જોયી. તેના તેજથી પરાજિત થઈ તેઓ તેની પાસે જઈ શક્યા નહીં.

Verse 26

इन्द्रो ऽमरगणैः सार्द्धं निर्द्धूतस्तेजसा तया ब्रह्मणो ऽधिकतेजो ऽस्या विनिवेद्य प्रतिष्ठितः

ઇન્દ્ર અમરગણો સાથે તેના તેજથી અટકાવાયો. તેણે બ્રહ્માને જણાવ્યું કે તેની કાંતિ (તમાથી પણ) વધુ છે, અને પછી ત્યાં જ સ્થિર રહ્યો.

Verse 27

ततो ब्रह्माब्रवीत् सा दि ध्रवं शङ्करवल्लभा यूयं यत्तेजसा नूनं विक्षिप्तास्तु हतप्रभाः

પછી બ્રહ્માએ કહ્યું—“તે નિશ્ચયે શંકરની પ્રિયા છે. તમે તેના જ તેજથી વિખેરાઈ ગયા છો; તમારી પ્રભા દબાઈ ગઈ છે.”

Verse 28

तस्माद् भजध्वं स्व स्वं हि स्थानं भो विगतज्वराः सतारकं हि महिषं विदध्वं निहतं रणे

“અતએવ, હે જ્વરમુક્તો, તમે સૌ પોતપોતાના સ્થાને પાછા જાઓ. જાણો કે તારક સહિત મહિષ (મહિષાસુર) યુદ્ધમાં નિહત થયો છે.”

Verse 29

इत्येवमुक्ता देवेन ब्रह्मणा सेन्द्रकाः सुराः जग्मुः स्वान्येव धिष्ण्यानि सद्यो वै विगतज्वराः

દેવ બ્રહ્માએ આમ કહ્યા પછી ઇન્દ્ર સહિત દેવો તરત જ પોતાના પોતાના ધામોમાં ગયા; તેમનો જ્વર (ઉદ્વેગ) તત્કાળ શમ્યો.

Verse 30

उमामपि तपस्यन्तीं हिमवान् पर्वतेश्वरः निवर्त्य तपसस्तस्मात् सदारो ह्यनयद्गृहान्

પર્વતેશ્વર હિમવાને તપસ્યા કરતી ઉમાને પણ તે તપમાંથી નિવાર્યા અને પત્ની સહિત તેને ગૃહે લઈ ગયા।

Verse 31

देवो ऽप्याश्रित्य तद्रौद्रं व्रतं नाम्ना निराश्रयम् विचचार महाशैलान् सेरुप्राग्र्यान् महामतिः

તે દેવ પણ ‘નિરાશ્રય’ નામના તે ઉગ્ર વ્રતને ધારણ કરીને, મહામતિ બની, મહાશૈલો અને શ્રેષ્ઠ શિખરોમાં વિચર્યો।

Verse 32

स कदाचिन्महाशैलं हिमवन्तं समागतः तेनार्चितः श्रद्धयासौ तां रात्रिमवसद्धरः

એક વખત તે મહાશૈલ હિમવાન પાસે આવ્યો. હિમવાને શ્રદ્ધાથી તેની અર્ચના કરી; તે ધરણીધર તે રાત્રિ ત્યાં જ રહ્યો।

Verse 33

द्वितीये ऽह्नि गिरीशेन महादेवो नमन्त्रितः इहैव तिष्ठस्व विभो तपःसाधनाकारणात्

બીજા દિવસે ગિરીશે મહાદેવને વિનંતી કરી— “હે વિભો, તપસ્સિદ્ધિ માટે અહીં જ નિવાસ કરો।”

Verse 34

इत्येवमुक्तो गिरिणा हरश्चक्रे मतिं च ताम् तस्थावाश्रममाश्रित्य त्यक्त्वा वासं निराश्रयम्

પર્વતે આમ કહ્યે પછી હરએ એ જ નિશ્ચય કર્યો; ‘નિરાશ્રય’ નિવાસ ત્યજી, આશ્રમનો આશ્રય લઈને તે ત્યાં જ સ્થિર રહ્યો।

Verse 35

वसतो ऽप्याश्रमे तस्य देवदेवस्य शूलिनः तं देशमगमत् काली गिरिराजसुता शुभा

દેવદેવ ત્રિશૂલધારી તે આશ્રમમાં નિવાસ કરતા હતા ત્યારે, ગિરિરાજની શુભ પુત્રી કાળી તે સ્થાન પર આવી પહોંચી।

Verse 36

तामागतां हरो दृष्ट्वा भूयो जातां प्रियां सतीम् स्वागतेनाभिसंपूज्य तस्थौ योगरतो हरः

પોતાની પ્રિય સતી ફરી આવી છે એમ જોઈ હરે તેણીને સ્વાગત કરીને યથોચિત સન્માન આપ્યું; પછી હર યોગમાં લીન રહી ગયો।

Verse 37

सा चाभ्येत्य वरारोहा कृताञ्जपरिग्रहा ववन्दे चरणौ शौवौ सखीभिः सह भामिनी

પછી તે સુન્દર નિતંબવાળી સ્ત્રી હાથ જોડીને નજીક આવી અને સખીઓ સાથે શિવના ચરણોમાં પ્રણામ કરી।

Verse 38

ततस्तु सुचिराच्छर्वः समीक्ष्य गिरिकन्यकाम् न युक्तं चैवमुक्त्वाथ सगणो ऽन्तर्दधे ततः

પછી ઘણો સમય થયા પછી શર્વે ગિરિકન્યાને નિહાળી ‘આ યોગ્ય નથી’ એમ કહી, ગણો સહિત ત્યાં જ અંતર્ધાન થયો।

Verse 39

सापि शर्ववचो रौद्रं श्रुत्वा ज्ञानसमन्विता अन्तर्दुःखेन दह्यन्ती पितरं प्राह पार्वती

જ્ઞાનસંપન્ન પાર્વતીએ પણ શર્વના કઠોર વચનો સાંભળી, આંતરિક દુઃખથી દહાતી, પોતાના પિતાને કહ્યું।

Verse 40

तात यास्ये महारण्ये तप्तुं घोरं महत्तपः आराधनाय देवस्य शङ्करस्य पिनाकिनः

પિતા, હું મહાવનમાં જઈ પિનાકધારી દેવ શંકરની આરાધના માટે ઘોર મહાતપ કરીશ।

Verse 41

तथेत्युक्तं वचः पित्रा पादे तस्यैव विस्तृते ललिताख्या तपस्तेपे हराराधनाकाम्यया

પિતાએ ‘તથાસ્તુ’ કહીને નમસ્કાર માટે પોતાના પગ વિસ્તર્યા; ત્યારબાદ તેણે હર-આરાધનાની ઇચ્છાથી ‘લલિતા’ નામનું તપ કર્યું।

Verse 42

तस्याः सख्यस्तदा देव्याः परिचर्या तु कुर्वते समित्कुशफलं चापि मूलाहरणमादितः

ત્યારે દેવીની સખીઓ તેની પરિચર્યા કરતી—સમિધા, કુશ, ફળ લાવતી અને શરૂઆતથી જ કંદમૂળ વગેરે પણ એકત્ર કરતી।

Verse 43

विनोदनार्थं पार्वत्या मृन्मयः शूलधृग् हरः कृतस्तु तेजसा युक्तो भद्रमस्त्विति साब्रवीत्

વિનોદ માટે પાર્વતીએ માટીથી શૂલધારી હરનું રૂપ બનાવ્યું; તે તેજથી યુક્ત થયું અને તેણીએ કહ્યું, ‘ભદ્ર થાઓ’।

Verse 44

पूजां करोति तस्यैव तं पश्यति मुहुर्मुहुः ततो ऽस्यास्तुष्टिमगमच्छ्रद्धया त्रिपुरान्तकृत्

તેણે માત્ર તેની જ પૂજા કરી અને વારંવાર તેને નિહાળ્યો; ત્યારબાદ તેની શ્રદ્ધાથી ત્રિપુરાંતક (શિવ) તેની ઉપર પ્રસન્ન થયો।

Verse 45

बटुरूपं समाधाय आषाढी मुञ्जमेखली यज्ञोपवीती छत्री च मृगाजिनधरस्तथा

બટુ (બ્રહ્મચારી) રૂપ ધારણ કરીને, આષાઢી વેષમાં, મુંજની મેખલા બાંધી, યજ્ઞોપવીત ધારણ કરી, છત્ર લઈને અને મૃગચર્મ પણ પહેરીને।

Verse 46

कमण्डलुव्यग्रकरो भस्मारुणितविग्रहः प्रत्याश्रमं पर्यटन् स तं काल्याश्रममागतः

કમંડલુ પકડવામાં વ્યગ્ર હાથવાળો, ભસ્મથી અરুণિત દેહવાળો, આશ્રમથી આશ્રમ ભ્રમણ કરતો તે કાળી ના આશ્રમે પહોંચ્યો।

Verse 47

तमुत्थाय तदा काली सखीभिः सह नारद पूजयित्वा यथान्यायं पर्यपृच्छदिदं ततः

ત્યારે, હે નારદ, કાળી સખીઓ સાથે ઊભી થઈ; યથાન્યાય તેને પૂજીને, પછી તેને આ રીતે પૂછ્યું।

Verse 48

उमोवाच कस्मादागम्यते भिक्षो कुत्र स्थाने तवाश्रमः क्व च त्वं प्रतिगन्तासि मम शीघ्रं निवेदय

ઉમાએ કહ્યું—હે ભિક્ષુ, તું ક્યાંથી આવ્યો છે? કયા સ્થાને તારો આશ્રમ છે? અને તું ક્યાં જવાનો છે? મને શીઘ્ર જણાવ।

Verse 49

भिक्षुरुवाच/ ममाश्रमपदं बाले वाराणस्यां शुचिव्रते अथातस्तीर्थयात्रायां गमिष्यामि पृथूदकम्

ભિક્ષુએ કહ્યું—હે શુચિવ્રતા બાલે, મારું આશ્રમસ્થાન વારાણસીમાં છે. હવે હું તીર્થયાત્રામાં પૃથૂદક જઈશ।

Verse 50

देव्युवाच किं पुण्यं तत्र विप्रेन्द्र लब्धासि त्वं पृथूदके पथि स्नानेन च फलं केषु किं लब्दवानसि

દેવીએ કહ્યું—હે વિપ્રેન્દ્ર! પૃથૂદકમાં ત્યાં કયું પુણ્ય પ્રાપ્ત થાય છે? અને માર્ગમાં સ્નાન કરવાથી શું ફળ મળે છે? કયા કયા વિષયોમાં, અને શું શું, તું પ્રાપ્ત કર્યું છે?

Verse 51

भिक्षुरुवाच मया स्नानं प्रयागे तु कृतं प्रथममेव हि ततो ऽथ तीर्थे कुब्जाम्रे जयन्ते चण्डिकेश्वरे

ભિક્ષુએ કહ્યું—મેં સૌપ્રથમ પ્રયાગમાં સ્નાન કર્યું. ત્યારબાદ કુબ્જામ્ર-તીર્થમાં, જયંતમાં અને ચંડિકેશ્વરમાં પણ સ્નાન કર્યું.

Verse 52

बन्धुवृन्दे च कर्कन्धे तीर्थे कनखले तथा सरस्वत्यामग्निकुण्डे भद्रायां तु त्रिविष्टपे

મેં બંધુવૃંદમાં, કર્કંધમાં અને કનખલ-તીર્થમાં પણ સ્નાન કર્યું; સરસ્વતીના અગ્નિકુંડમાં અને ત્રિવિષ્ટપ લોકમાં ભદ્રામાં પણ સ્નાન કર્યું.

Verse 53

कोनटे कोटितीर्थे च कुब्जके च कृसोदरि निथ्कामेन कृतं स्नानं ततो ऽभ्यागां तवाश्रमम्

કોણટમાં, કોટિતીર્થમાં અને કુબ્જકમાં પણ, હે કૃશોદરી! મેં નિષ્કામ ભાવથી સ્નાન કર્યું; ત્યારબાદ હું તારા આશ્રમમાં આવ્યો.

Verse 54

इहस्थां त्वां समाभाष्य गमिष्यामि पृथूदकम् पृच्छामि यदहं त्वां वै तत्र न क्रोद्धुमर्हसि

અહીં તારી સાથે વાત કરીને હું પૃથૂદક જઇશ. ત્યાં હું તને જે કંઈ પૂછું, તેના કારણે તું મારા પર ક્રોધ ન કર.

Verse 55

अहं यत्तपसात्मानं शोषयामि कृशोदरि बाल्ये ऽपि संयततनुस्तत्तु श्लाघ्यं द्विजन्मनाम्

હે કૃશોદરી! હું બાળપણમાં પણ તપ દ્વારા મારા શરીરને સૂકવી રહ્યો છું, દ્વિજો માટે આ પ્રકારનો દેહસંયમ ખરેખર પ્રશંસનીય છે.

Verse 56

किमर्थं भवती रौद्रं प्रथमे वयसि स्थिता तपः समाश्रिता भीरु संशयः प्रतिभाति मे

હે ભીરુ! તું યુવાનીની પ્રથમ અવસ્થામાં હોવા છતાં શા માટે આટલી કઠોર તપસ્યાનો આશ્રય લઈ રહી છે? મને શંકા થાય છે.

Verse 57

प्रथमे वयसि स्त्रीणां सह भर्त्रा विलासिनि सुभोगा भोगिताः काले व्रजन्ति स्थिरयौवने

હે વિલાસિની! સ્ત્રીઓની પ્રથમ અવસ્થામાં પતિ સાથે ઉત્તમ ભોગો ભોગવવામાં આવે છે; સમય જતાં તે ભોગવાયેલા સુખો પસાર થઈ જાય છે અને સ્થિર યૌવન આવે છે.

Verse 58

तपसा वाञ्छयन्तीह गिरिजे सचराचराः रूपाभिजनमैश्वर्यं तच्च ते विद्यते बहु

હે ગિરિજા! આ સંસારમાં ચરાચર જીવો તપસ્યા દ્વારા રૂપ, કુલીનતા અને ઐશ્વર્યની ઈચ્છા રાખે છે; અને તે બધું તો તારી પાસે પુષ્કળ પ્રમાણમાં છે.

Verse 59

तत् किमर्थमपास्यैतानलङ्काराञ् जटा धृताः चीनांशुकं परित्यज्य किं त्वं वल्कलधारिणी

તો પછી કયા કારણે આ અલંકારોનો ત્યાગ કરીને તેં જટા ધારણ કરી છે? રેશમી વસ્ત્રો છોડીને તું વલ્કલ (ઝાડની છાલ) કેમ ધારણ કરી રહી છે?

Verse 60

पुलस्त्य उवाच ततस्तु तपसा वृद्धा देव्याः सोमप्रभा सखी भिक्षवे कथयामास यथावत् सा हि नारद

પુલસ્ત્યે કહ્યું—પછી તપસ્યાથી પરિપક્વ થયેલી દેવીની સખી સોમપ્રભાએ તે ભિક્ષુને યથાવત્ સર્વ વાત કહી; હે નારદ, તેણીએ જ એમ કહ્યું।

Verse 61

सोमप्रभोवाच तपश्चर्या द्विजश्रेष्ठ पार्वत्या येन हेतुना तं शृणुष्व त्वियं काली हरं भर्तारमिच्छति

સોમપ્રભાએ કહ્યું—હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ, પાર્વતીની તપશ્ચર્યાનું જે કારણ છે તે સાંભળો; આ કાળી હરાને પતિરૂપે ઇચ્છે છે।

Verse 62

पुलस्त्य उवाच सोमप्रभाया वचनं श्रुत्वा संकम्प्य वै शिरः विहस्य च महाहासं भिक्षुराह वचस्त्विदम्

પુલસ્ત્યે કહ્યું—સોમપ્રભાના વચન સાંભળી ભિક્ષુએ માથું હલાવ્યું, અને મહાહાસ્ય કરીને આ શબ્દો બોલ્યો।

Verse ["Shiva", "Parvati"]

भिक्षुरुवाच/ वदामि ते पार्वति वाक्�Vamana Purana

भिक्षु बोला—हे पार्वती, मैं तुमसे यह कहता हूँ: तुम्हें यह बुद्धि किसने दी? तुम्हारा पल्लव-सा कोमल हाथ सर्पों से युक्त शार्व (शिव) के हाथ से कैसे मिल सकेगा?

Verse 69

भूत्वोवाच प्रिये गच्छ स्वमेव भवनं पितुः तवार्थाय प्रहेष्यामि महर्षिन् हिमवद्गृहे

“Having (thus) become (manifest), he said: ‘Beloved, go to your father’s own house. For your sake I shall dispatch a great sage to the house of Himavat.’”

Verse 72

इत्येवमुक्ता देवेन गिरिराजसुता मुने जगामाम्बरमाविश्य स्वमेव भवनं पितुः

દેવે આમ કહ્યા પછી, હે મુને, ગિરિરાજની પુત્રી આકાશમાં પ્રવેશ કરીને પોતાના પિતાના નિવાસસ્થાને ગઈ।

Verse 73

शङ्करो ऽपि महातेजा विसृज्य किरिकन्यकाम् पृथूदकं जगामाथ स्नानं चक्रे विधानतः

મહાતેજસ્વી શંકરે પણ કિરિકન્યકાને વિદાય આપી, પછી પૃથૂદકમાં જઈ વિધાનપૂર્વક સ્નાન કર્યું।

Verse 74

ततस्तु देवप्रवरो महेश्वरः पृथूदके स्नानमपास्तकल्मषः कृत्वा सनन्दिः सगणः सवाहनो महागिरिं मन्दरमाजगाम

પછી દેવોમાં શ્રેષ્ઠ મહેશ્વરે પૃથૂદકમાં સ્નાન કરીને કલ્મષ દૂર કર્યા; નંદી સાથે, ગણો સાથે અને વાહન સાથે મહાગિરિ મન્દર પર આવ્યા।

Verse 75

आयाति त्रिपुरान्तके सह गणैर्ब्रह्मर्षिभिः सप्तभिरारोहत्पुलको बभौ गिरिवरः संहृष्टतित्तः क्षणात् चक्रे दिव्यफलैर्जलेन शुचिना मूलैश्च कन्दादिभिः पूजां सर्वगणेश्वरैः सह विभोरद्रिस्त्रिनेत्रस्य तु

ત્રિપુરાંતક ગણો સાથે અને સાત બ્રહ્મર્ષિઓ સાથે આવ્યા ત્યારે, શ્રેષ્ઠ પર્વત ક્ષણમાં જ હર્ષથી રોમાંચિત અને પ્રસન્નચિત્ત થયો. પછી તે પર્વતે સર્વ ગણેશ્વરો સાથે ત્રિનેત્ર વિભુની પૂજા કરી—દિવ્ય ફળો, શુદ્ધ જળ, તથા મૂળ-કંદ વગેરે અર્પણ કરીને।