Paingala Upanishad 7 — Verse 7

Sanskrit (Devanagari)

तीर्थे श्वपचगृहे वा तनुं विहाय याति कैवल्यम् । प्राणान् अवकीर्य याति कैवल्यम् ॥७॥

Padapatha (Word Split)

तीर्थे । श्वपच-गृहे । वा । तनुम् । विहाय । याति । कैवल्यम् । प्राणान् । अवकीर्य । याति । कैवल्यम् ॥

IAST Transliteration

tīrthe śvapacagṛhe vā tanuṃ vihāya yāti kaivalyam | prāṇān avakīrya yāti kaivalyam ||7||

Translation

તીર્થમાં હોય કે શ્વપચ (અસ્પૃશ્ય)ના ગૃહમાં—દેહનો ત્યાગ કરીને તે કૈવલ્યને પામે છે। પ્રાણોને વિખેરીને (છોડી) તે કૈવલ્યને પામે છે॥૭॥

Academic Translation

Whether at a sacred ford (tīrtha) or in the house of a dog-cooker (outcaste), having abandoned the body, he goes to aloneness (kaivalya). Having cast off the vital breaths, he goes to aloneness.

Verse Context

• Moksha/Kaivalya; de-identification from body and prāṇa
• Mahavakya: Implicitly supports realization of non-dual Self (e.g., 'aham brahmāsmi'/'tat tvam asi') by denying ultimate relevance of place/body; not a direct mahāvākya citation.
• Atharva
• Chandas: Anuṣṭubh (śloka-like)