Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 86

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये संनिहित्यामाहात्म्ये पांडवेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षडशीतितमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṃḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye saṃnihityāmāhātmye pāṃḍaveśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma ṣaḍaśītitamo'dhyāyaḥ

Translation

આ રીતે શ્રીસ્કંદ મહાપુરાણની એકાશી હજાર શ્લોકોની સંહિતામાં, સાતમા પ્રભાસખંડના પ્રથમ પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યમાં, સન્નિહિતીમાહાત્મ્ય અંતર્ગત ‘પાંડવેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણન’ નામનો છ્યાસી મો અધ્યાય સમાપ્ત થયો।

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Textual marker/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरण-समाप्तिसूचक (quotative/end marker)

• श्रीस्कांदे: in the revered Skanda (Purāṇa)
• श्रीस्कांदे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (locative singular)

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (locative singular)

• एकाशीतिसाहस्र्याम्: in the eighty-one-thousand (verses) [collection]
• एकाशीतिसाहस्र्याम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीति (संख्या-प्रातिपदिक) + साहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (locative singular; qualifying संहितायाम्)

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (locative singular)

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (locative singular; qualifying खण्डे)

• प्रभासखण्डे: in the Prabhāsa section
• प्रभासखण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (locative singular)

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (locative singular; qualifying माहात्म्ये)

• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: in the ‘Glory of Prabhāsa-kṣetra’
• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (locative singular)

• संनिहित्यामाहात्म्ये: in the ‘Glory of Saṃnihitī’
• संनिहित्यामाहात्म्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संनिहिती (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (locative singular)

• पाण्डवेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्: the narration of the glory of Pāṇḍaveśvara
• पाण्डवेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाण्डवेश्वर (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक) + वर्णन (प्रातिपदिक; √वर्ण् धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (nominative singular)

• नाम: named
• नाम: Sambandha (Appositive marker/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; नामनिर्देशक-निपात (particle indicating title: ‘named’)

• षडशीतितमः: eighty-sixth
• षडशीतितमः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: षडशीति (संख्या-प्रातिपदिक) + तम (तद्धित-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (ordinal adjective; qualifying अध्यायः)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (nominative singular)

Speaker

Colophon / Redactional marker

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pāṇḍaveśvara (within Saṃnihitī-māhātmya, Prabhāsa Kṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A manuscript-ending tableau: a scribe’s palm-leaf or paper folio with the chapter title ‘Pāṇḍaveśvara-māhātmya’ and the Prabhāsa Khaṇḍa heading, with a small shrine silhouette in the margin.

Characters & Entities

• Skanda Mahāpurāṇa
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Prabhāsa Kṣetra
• Saṃnihitī
• Pāṇḍaveśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It is a colophon indicating textual completion, anchoring the māhātmya’s authority and location within the Purāṇic corpus.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Saṃnihitī and the Pāṇḍaveśvara shrine within Prabhāsa Kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this is a chapter-ending colophon.