Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 70›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि वरुणेश्वरमुत्तमम् । गौरीतपोवनाग्नेय्यां धनुषां विंशतौ स्थितम् । लिंगं महाप्रभावं हि वरुणेन प्रतिष्ठितम्

Transliteration

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi varuṇeśvaramuttamam | gaurītapovanāgneyyāṃ dhanuṣāṃ viṃśatau sthitam | liṃgaṃ mahāprabhāvaṃ hi varuṇena pratiṣṭhitam

Translation

ઈશ્વરે કહ્યું—પછી, હે મહાદેવી, ઉત્તમ વરુણેશ્વર પાસે જવું જોઈએ. ગૌરીના તપોવનના અગ્નેય ભાગમાં, વીસ ધનુષ જેટલા અંતરે, વરુણે પ્રતિષ્ઠિત કરેલું મહાપ્રભાવશાળી શિવલિંગ સ્થિત છે.

Word by Word
ईश्वरःĪśvara (Lord Śiva)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
ततःthen
ततः:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-तसिल्)
Formअव्यय (adverb: 'then/from there')
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; विध्यर्थ (injunctive: 'should go')
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक; महा + देवी)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचन
वरुणेश्वरम्Varuṇeśvara
वरुणेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवरुण-ईश्वर (प्रातिपदिक; वरुण + ईश्वर)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (वरुणेश्वरम्)
गौरीतपोवनाग्नेय्याम्in the south-east part of Gaurī’s penance-grove
गौरीतपोवनाग्नेय्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगौरी-तपोवन-अग्नेयी (प्रातिपदिक; गौरी + तपोवन + अग्नेयी)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (गौरीतपोवने अग्नेय्यां दिशि/भागे)
धनुषाम्of bows (as a measure)
धनुषाम्:
Sambandha (Measure/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; परिमाणार्थे (measure: 'of bows')
विंशतौat twenty (bows)
विंशतौ:
Adhikarana (Measure-location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootविंशति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; संख्याशब्दः (locative of measure: 'at twenty')
स्थितम्situated
स्थितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (लिङ्गम्)
लिङ्गम्liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
महाप्रभावम्of great power
महाप्रभावम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा-प्रभाव (प्रातिपदिक; महा + प्रभाव)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (लिङ्गम्)
हिindeed
हि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/हेतौ निपात (particle: 'indeed/for')
वरुणेनby Varuṇa
वरुणेन:
Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
प्रतिष्ठितम्established
प्रतिष्ठितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (लिङ्गम्)
Speaker

Śiva (Īśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Varuṇeśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Śiva instructs Devī about a powerful liṅga named Varuṇeśvara, located in the southeast of Gaurī’s tapas-grove; the shrine stands as a waypoint in a coastal sacred landscape.

Characters & Entities
Ś
Śiva (Īśvara)
D
Devī (Mahādevī)
V
Varuṇa
V
Varuṇeśvara
G
Gaurī-tapovana

FAQs

Pilgrimage is mapped as a devotional journey: visiting specific liṅgas in Prabhāsa is itself a dharmic discipline.

Varuṇeśvara liṅga in Prabhāsakṣetra, located near Gaurī’s tapovana.

A directive to go (gacchet) to Varuṇeśvara—implying darśana and worship at the liṅga established by Varuṇa.

←Previous Verse
Next Verse→