Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

Devanagari script

अहं तत्रैव तिष्ठामि लिंगाराधनतत्परः । न मुंचामि महाक्षेत्रं सत्यंसत्यं वरानने

Transliteration

ahaṃ tatraiva tiṣṭhāmi liṃgārādhanatatparaḥ | na muṃcāmi mahākṣetraṃ satyaṃsatyaṃ varānane

Translation

હું ત્યાં જ નિવાસ કરું છું, લિંગની આરાધનામાં સંપૂર્ણ તત્પર. હું તે મહાક્ષેત્ર છોડતો નથી—આ સત્ય છે, સત્ય છે, હે સુમુખી.

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (adverb of place)

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)

• तिष्ठामि: I stay/stand
• तिष्ठामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; धातु: √स्था (to stand/stay)

• लिङ्गाराधनतत्परः: devoted to worship of the liṅga
• लिङ्गाराधनतत्परः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: लिङ्ग-आराधन-तत्पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष/षष्ठी-तत्पुरुष-प्रायः (लिङ्गस्य आराधने तत्परः)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (negation particle)

• मुंचामि: I leave/abandon
• मुंचामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष, एकवचन; धातु: मुच् (to release/leave)

• महाक्षेत्रम्: the great kṣetra
• महाक्षेत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा-क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महच्च तत् क्षेत्रम्)

• सत्यम्: truth
• सत्यम्: Sambandha (Asseveration/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभाववत् प्रयोगः (as an asseveration: ‘truth’)

• सत्यम्: truth (indeed)
• सत्यम्: Sambandha (Asseveration/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति (emphatic repetition)

• वरानने: O fair-faced one
• वरानने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वर-आनन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; कर्मधारय (वरम् आननं यस्याः)

Speaker

Śiva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (addressed as varānane, deveśi)

Visual Art Cues

Scene: A single exalted devotee (speaker) seated near the liṅga in Prabhāsa, hands in añjali, declaring a vow before a goddess addressed as 'varānane'; the shrine glows with steady lamps, suggesting permanence and truth.

Characters & Entities

• Śiva
• Liṅga
• Prabhāsa Kṣetra (implied)
• Devī (listener implied by 'varānane')

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A kṣetra becomes supremely sacred where the Lord’s presence is affirmed; unwavering worship is the heart of dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, described as the mahākṣetra that Śiva himself does not abandon.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅgārādhana—dedicated worship of Śiva’s Liṅga as a central practice in the kṣetra.