Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

बृहस्पतिकृता पीडा नैव तेषां हि जायते । तत्र शुक्लचतुर्दश्यां गुरुवारे तथा प्रिये

Transliteration

bṛhaspatikṛtā pīḍā naiva teṣāṃ hi jāyate | tatra śuklacaturdaśyāṃ guruvāre tathā priye

Translation

તેમને બૃહસ્પતિજનિત પીડા કદી ઉત્પન્ન થતી નથી. અને ત્યાં, હે પ્રિયે, શુક્લપક્ષની ચતુર્દશીએ તેમજ ગુરુવારે,

Word by Word

• बृहस्पतिकृता: done/made by Bṛhaspati
• बृहस्पतिकृता: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक) + कृत (कृ धातु, क्त-प्रत्यय)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: बृहस्पतेः कृता); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण

• पीडा: affliction, pain
• पीडा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पीडा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय

• एव: indeed, at all
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय (emphatic particle)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक (सामान्य), षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन; सर्वनाम

• हि: indeed, for
• हि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle; causal/emphatic)

• जायते: arises, is born
• जायते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• शुक्लचतुर्दश्याम्: on the bright fortnight’s fourteenth (tithi)
• शुक्लचतुर्दश्याम्: Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शुक्ल (प्रातिपदिक) + चतुर्दशी (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (कर्मधारय/विशेषणपूर्वपद: शुक्ला चतुर्दशी); स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• गुरुवारे: on Thursday
• गुरुवारे: Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गुरुवार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• तथा: thus, also
• तथा: Sambandha (Adverbial/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus/also)

• प्रिये: O dear (one)
• प्रिये: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (vocative), एकवचन

Speaker

Śiva (Īśvara) addressing Umā (“priye”)

Characters & Entities

• Bṛhaspati (Guru)
• Tithi: Śukla Caturdaśī
• Thursday (Guruvāra)
• Prabhāsa Kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred-place devotion is presented as a remedy even for cosmic/planetary afflictions—dharma integrates bhakti and wellbeing.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, at the Bṛhaspati-associated liṅga shrine.

What ritualistic prescription is mentioned?

Timing guidance for worship: Śukla Caturdaśī and especially Thursday (Guruvāra).