Adhyaya 45

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि अंगारेश्वरमुत्तमम् । स्थापितं भूमिपुत्रेण सोमेशादीश गोचरे

ઈશ્વરે કહ્યું—હે મહાદેવી! ત્યારબાદ સોમેશ્વર-ઈશના પવિત્ર પરિસરમાં, ભૂમિપુત્રે સ્થાપિત કરેલા ઉત્તમ અઙ્ગારેશ્વર પાસે જવું જોઈએ।

Verse 2

त्रिपुरं दग्धुकामस्य पुरा मम वरानने । क्रोधादश्रु विनिष्क्रांतं लोचनत्रितयेन तु

હે વરાનને! પૂર્વકાળે જ્યારે હું ત્રિપુરને દગ્ધ કરવા ઇચ્છતો હતો, ત્યારે ક્રોધથી મારા ત્રિનેત્રોમાંથી એક અશ્રુ નીકળી આવ્યું.

Verse 3

तच्च भूमौ निपतितं ततो भूभिसुतोऽभवत् । स प्रभासं ततो गत्वा बाल्यात्प्रभृति शंकरम्

તે અશ્રુ ભૂમિ પર પડ્યું અને તેમાંથી ભૂમિપુત્ર ઉત્પન્ન થયો. તે પ્રભાસે ગયો અને બાળપણથી જ શંકરની ભક્તિમાં લીન રહ્યો.

Verse 4

तपसाऽराधयामास बहून्वर्षगणान्प्रिये । तस्य तुष्टो महादेवः सुप्रीतात्मा वरं ददौ

હે પ્રિયે! તેણે તપસ્યા દ્વારા અનેક વર્ષો સુધી શિવની આરાધના કરી. તેનાથી તુષ્ટ મહાદેવે હૃદયથી અત્યંત પ્રસન્ન થઈને તેને વર આપ્યો.

Verse 5

सोऽब्रवीद्यदि मे देव तुष्टोसि वृषभध्वज । ग्रहत्वं देहि सर्वेश न चान्यं वरमुत्सहे

તે બોલ્યો—“હે દેવ, હે વૃષભધ્વજ! જો તમે મારે પર પ્રસન્ન હો, હે સર્વેશ્વર, તો મને ‘ગ્રહ’પદ આપો; બીજો કોઈ વર હું ઇચ્છતો નથી.”

Verse 6

स तथेति प्रतिज्ञाय पुनस्तं वाक्यमब्रवीत् । इहागत्य नरो यो मां पूजयिष्यति भक्तितः

શિવે “તથાસ્તુ” કહી પ્રતિજ્ઞા કરી અને ફરી કહ્યું—“અહીં આવીને જે મનુષ્ય ભક્તિપૂર્વક મારી પૂજા કરશે…”

Verse 7

न भविष्यति वै पीडा तावकी तस्य कुत्रचित् । पुष्पाणि रक्तवर्णानि मध्वाज्याक्तानि भूरिशः

તેને તારા કારણે ક્યાંય પણ કોઈ પીડા થશે નહીં. તે મધુ અને ઘીથી લિપ્ત લાલવર્ણ પુષ્પો બહુ પ્રમાણમાં અર્પણ કરે.

Verse 8

होमयिष्यति यो भक्त्या लक्षमेकं तदग्रतः । पंचोपचारविधिना त्वां तु संपूज्य यत्नतः

જે ભક્તિપૂર્વક તેના સમક્ષ એક લાખ આહુતિઓનો હોમ કરશે અને પંચોપચારવિધિથી તારી યત્નપૂર્વક પૂજા કરશે, તે ઇચ્છિત ફળ પામશે.

Verse 9

तस्य जन्मावधिर्नैव तव पीडा भविष्यति । तथा विद्रुमदानेन लप्स्यते फलमीप्सितम्

તેના જીવનકાળ દરમ્યાન તારી પીડા કદી થશે નહીં. તેમજ વિદ્રુમ (મૂંગા) દાનથી તે ઇચ્છિત ફળ પ્રાપ્ત કરશે.

Verse 10

एवमुक्त्वा स भगवानत्रैवांतरधीयन । भौमोऽपि ग्रहमध्यस्थो विमानेन विराजते

આમ કહી તે ભગવાન ત્યાં જ અંતર્ધાન થયા. અને ભૌમ (મંગળ) પણ ગ્રહોના મધ્યમાં સ્થિત રહી પોતાના વિમાને તેજસ્વી રીતે વિરાજે છે.

Verse 11

एवं संक्षेपतः प्रोक्तं भौममाहात्म्यमुत्तमम् । श्रुतं हरति पापानि तथारोग्यं प्रयच्छति

આ રીતે સંક્ષેપમાં ભૌમનું ઉત્તમ માહાત્મ્ય કહેવાયું. તેને સાંભળવાથી પાપો નાશ પામે છે અને આરોગ્ય પણ પ્રાપ્ત થાય છે.

Verse 45

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्येंऽगारेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चचत्वारिंशोध्यायः

આ રીતે શ્રી સ્કંદ મહાપુરાણની એકાશીતિસાહસ્રી સંહિતાના સાતમા પ્રભાસખંડના પ્રથમ પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યમાં ‘અંગારેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણન’ નામનો પાંતાલીસમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો।