Adhyaya 38

Verse 1

देव्युवाच । यदेतद्भवता प्रोक्तं पश्येत्पूर्वं कपर्द्दिनम् । भगवन्संशयं ह्येनं यथावद्वक्तुमर्हसि

દેવીએ કહ્યું—ભગવન, તમે જે કહ્યું કે પહેલાં કપર્દ્દીનું દર્શન કરવું જોઈએ, તે વિષયે મને સંશય થયો છે; કૃપા કરીને તેને યથાવત્ સમજાવો।

Verse 2

स भृत्यः किल देवेश तव शम्भो महाप्रभः । प्रभोरनन्तरं भृत्य एष धर्मः सनातनः

હે દેવેશ શંભો, તે નિશ્ચયે તમારો ભૃત્ય છે, હે મહાપ્રભ! પ્રભુ પછી ભૃત્ય—આ જ સનાતન ધર્મની શાશ્વત મર્યાદા છે।

Verse 3

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि यथा पूज्यतमो हि सः । कपर्द्दी सर्वदेवानामाद्यो विघ्नेश्वरः प्रभुः

ઈશ્વરે કહ્યું—હે દેવી, સાંભળ; તે કેમ સર્વाधिक પૂજ્ય છે તે હું કહું છું. કપરદ્દી સર્વ દેવોમાં આદ્ય પ્રભુ વિઘ્નેશ્વર છે।

Verse 4

योऽसावतींद्रियग्राह्यः प्रभासक्षेत्रसंस्थितः । सोमेश्वरो महादेवि लिंगरूपी सदाशिवः

જે ઇન્દ્રિયોથી અગોચર છે, તે જ પ્રભાસક્ષેત્રમાં સ્થિત છે. હે મહાદેવી! તે જ લિંગરૂપ સદાશિવ ‘સોમેશ્વર’ કહેવાય છે.

Verse 5

तस्य वामे स्थितो विष्णुर्वराह इति यः स्मृतः । तस्य दक्षिणभागे तु स्थितो ब्रह्मा प्रजापतिः । कपर्द्दिरूपमास्थाय सावित्र्याः कोपकारणात्

તેણાના ડાબા ભાગે ‘વરાહ’ તરીકે સ્મરાતા વિષ્ણુ સ્થિત છે, અને જમણા ભાગે પ્રજાપતિ બ્રહ્મા સ્થિત છે. તથા સાવિત્રીના ક્રોધના કારણથી તેણે ‘કપર્દ્દી’ રૂપ ધારણ કર્યું.

Verse 6

कृते हेरंबनामा तु त्रेतायां विघ्नमर्द्दनः । लंबोदरो द्वापरे तु कपर्द्दी तु कलौ स्मृतः

કૃતયુગમાં તેનું નામ ‘હેરંબ’ છે, ત્રેતામાં ‘વિઘ્નમર્દન’; દ્વાપરમાં ‘લંબોદર’ કહેવાય છે, અને કલિયુગમાં તે ‘કપર્દ્દી’ તરીકે સ્મરાય છે.

Verse 7

एवं युगेयुगे तस्य अवतारः पृथक्पृथक् । यथाकार्यानुरूपेण जायते च पुनःपुनः

આ રીતે યુગે યુગે તેનું અવતાર અલગ અલગ હોય છે; અને કરવાનાં કાર્યને અનુરૂપ તે વારંવાર પ્રગટ થાય છે.

Verse 8

अष्टाविंशतिमे तत्र देवि प्राप्ते चतुर्युगे । कारणात्मा यथोत्पन्नः कपर्द्दी तत्र मे शृणु

હે દેવી! ચતુર્યુગનો અઠ્ઠાવીસમો ચક્ર પ્રાપ્ત થયો ત્યારે, કારણાત્મા ‘કપર્દ્દી’ જેમ પ્રગટ થયો તે મારી પાસેથી સાંભળો.

Verse 9

पुरा द्वापरसंधौ तु संप्राप्ते च कलौ युगे । स्त्रियो म्लेच्छाश्च शूद्राश्च ये चान्ये पापकारिणः । प्रयांति स्वर्गमेवाशु दृष्ट्वा सोमेश्वरं प्रभुम्

પૂર્વે દ્વાપર-સંધિ સમયે, કલિયુગ આવી પહોંચ્યો ત્યારે, સ્ત્રીઓ, મ્લેચ્છો, શૂદ્રો તથા અન્ય પાપકર્મીઓ પણ—માત્ર પ્રભુ સોમેશ્વરના દર્શનથી—શીઘ્ર સ્વર્ગને પામતા હતા.

Verse 10

न यज्ञा न तपो दानं न स्वाध्पायो व्रतं न च । कुर्वतोपि नरा देवि सर्वे यांति शिवालयम्

હે દેવી! યજ્ઞ, તપ, દાન, સ્વાધ્યાય કે વ્રત—કંઈ પણ ન કરનાર મનુષ્યો પણ, આ પવિત્ર ક્ષેત્રના પ્રભાવથી સર્વે શિવાલય (શિવધામ)ને પામે છે.

Verse 11

तं प्रभावं विदित्वैवं सोमेश्वरसमुद्भवम् । अग्निष्टोमादिकाः सर्वाः क्रिया नष्टाः सुरेश्वरि

હે સুরેશ્વરી! સોમેશ્વરમાંથી ઉદ્ભવેલા આ અદભુત પ્રભાવને જાણી, અગ્નિષ્ટોમ આદિ સર્વ યજ્ઞકર્મ-ક્રિયાઓ પણ (તેની સામે) ક્ષીણ થઈ લુપ્તપ્રાય બની ગઈ.

Verse 12

ततो बालाश्च वृद्धाश्च ऋषयो वेदपारगाः । शूद्राः स्त्रियोऽपि तं दृष्ट्वा प्रयांति परमां गतिम्

અતએવ બાળકો અને વૃદ્ધો, વેદપારંગત ઋષિઓ, તેમજ શૂદ્રો અને સ્ત્રીઓ પણ—તેમના દર્શનમાત્રથી—પરમ ગતિને પામે છે.

Verse 13

नष्टयज्ञोत्सवे काले शून्ये च वसुधातले । ऊर्द्ध्वबाहुभिराक्रांतं परिपूर्णं त्रिविष्टपम्

જ્યારે યજ્ઞોત્સવોનો સમય નષ્ટ થયો અને પૃથ્વીતળ સૂનું પડ્યું, ત્યારે ત્રિવિષ્ટપ (સ્વર્ગ) ઊર્ધ્વબાહુ જનસમૂહોથી આક્રાંત થઈ પરિપૂર્ણ બની ગયું.

Verse 14

ततो देवा महेंद्राद्या दुःखेनैव समन्विताः । परिभूता मनुष्यैस्ते शंकरं शरणं गताः

ત્યારે મહેન્દ્ર આદિ સર્વ દેવો દુઃખથી વ્યાપ્ત થયા. મનુષ્યો દ્વારા અપમાનિત થઈ તેઓ શંકરનું શરણ ગયા.

Verse 15

ऊचुः प्रांजलयः सर्व इन्द्राद्याः सुरसत्तमाः । व्याप्तोयं मानुषैः स्वर्गः प्रसादात्तव शंकर

બધા અંજલિ બાંધી, ઇન્દ્રાદિ શ્રેષ્ઠ દેવોએ કહ્યું—“હે શંકર, તમારા પ્રસાદથી આ સ્વર્ગ મનુષ્યોથી વ્યાપ્ત થયો છે.”

Verse 16

निवासाय प्रभोऽस्माकं स्थानं किंचित्समादिश । अहं श्रेष्ठो ह्यहं श्रेष्ठ इत्येवं ते परस्परम् । जल्पंतः सर्वतो देव पर्यटंति यथेच्छया

“હે પ્રભુ, અમારા નિવાસ માટે કોઈ સ્થાન નિર્ધારિત કરો.” પછી તેઓ પરસ્પર “હું શ્રેષ્ઠ, હું જ શ્રેષ્ઠ” એમ બોલતા, હે દેવ, વાતો કરતાં કરતાં ઇચ્છા મુજબ સર્વત્ર ફરતા રહ્યા.

Verse 17

धर्मराजः सुधर्मात्मा तेषां कर्म शुभाशुभम् । स्वयं लिखितमालोक्य तूष्णीमास्ते सुविस्मितः

ધર્મસ્વરૂપ ધર્મરાજે તેમના શુભ-અશુભ કર્મો—પોતે લખેલા—જોઈને પરમ આશ્ચર્યમાં મૌન ધારણ કર્યું.

Verse 18

येषामथ कृतं सज्जं कुम्भीपाकं सुदारुणम् । रौरवः शाल्मलिर्देव दृष्ट्वा तान्दिवि संस्थितान् । वैलक्ष्यं परमं गत्वा व्यापारं त्यक्तवानसौ

જેનાં માટે કુંભીપાક, રૌરવ અને શાલ્મલી જેવા અતિ ભયંકર નરકો તૈયાર હતા, તેમને ધર્મરાજે, હે દેવ, સ્વર્ગમાં સ્થિત જોયા. પરમ લજ્જાને પામી તેણે પોતાનું કાર્ય જ ત્યજી દીધું.

Verse 19

श्रीभगवानुवाच । प्रतिज्ञातं मया सर्वं भक्त्या तुष्टेन वै सुराः । सोमाय मम सांनिध्यमस्मिन्क्षेत्रे भविष्यति

શ્રીભગવાન બોલ્યા—હે દેવો, ભક્તિથી પ્રસન્ન થઈ મેં જે સર્વ પ્રતિજ્ઞા કરી હતી તે પૂર્ણ કરી. આ પુણ્યક્ષેત્રમાં સોમ માટે મારું સાન્નિધ્ય સ્થિર રહેશે.

Verse 20

न शक्यमन्यथाकर्तुमात्मनो यदुदीरितम् । एवं यास्यंति ते स्वर्गं ये मां द्रक्ष्यंति तत्र वै

મારા દ્વારા જે ઉદ્‌ઘોષિત થયું છે તે અન્યથા કરવું શક્ય નથી. તેથી જે ત્યાં મને દર્શન કરશે, તેઓ નિશ્ચયે સ્વર્ગને પામશે.

Verse 21

भयोद्विग्नास्ततो देवाः पार्वतीं प्रेक्ष्य विश्वतः । ऊचुः प्रांजलयः सर्वे त्वमस्माकं गतिर्भव

પછી દેવો ભયથી વ્યાકુળ થઈ સર્વ દિશામાંથી પાર્વતીને જોઈ, સૌએ હાથ જોડીને કહ્યું—“તમે જ અમારી શરણ અને પરમ ગતિ બનો.”

Verse 22

एवमुक्त्वाऽस्तुवन्देवाः स्तोत्रेणानेन सत्तम । जानुभ्यां धरणीं गत्वा शिरस्याधाय चांजलिम्

આ રીતે કહીને, હે સત્તમ, દેવોએ આ સ્તોત્રથી તેમની સ્તુતિ કરી. તેઓ ઘૂંટણીએ ધરતી પર નમી પડ્યા અને જોડેલા હાથ મસ્તક પર ધર્યા.

Verse 23

देवा ऊचुः । नमस्ते देवदेवेशि नमस्ते विश्वधात्रिके । नमस्ते पद्मपत्राक्षि नमस्ते कांचनद्युते

દેવોએ કહ્યું—“હે દેવદેવેશી, તમને નમસ્કાર; હે વિશ્વધાત્રિકે, તમને નમસ્કાર. હે પદ્મપત્રાક્ષિ, તમને નમસ્કાર; હે કાંચનદ્યુતે, તમને નમસ્કાર.”

Verse 24

नमस्ते संहर्त्रि कर्त्रि नमस्ते शंकरप्रिये । कालरात्रि नमस्तुभ्यं नमस्ते गिरिपुत्रिके

હે સંહારિણી અને સર્જનકર્ત્રી, તમને નમસ્કાર; હે શંકરપ્રિયે, તમને નમસ્કાર। હે કાલરાત્રિ, તમને નમસ્કાર; હે ગિરિપુત્રિકે, તમને નમસ્કાર।

Verse 25

आर्ये भद्रे विशालाक्षि नमस्ते लोकसुन्दरि । त्वं रतिस्त्वं धृतिस्त्वं श्रीस्त्वं स्वाहा त्वं सुधा सती

હે આર્યે, હે ભદ્રે, હે વિશાલાક્ષિ, હે લોકસુંદરી, તમને નમસ્કાર। તમે જ રતિ, તમે જ ધૃતિ, તમે જ શ્રી; તમે જ સ્વાહા, તમે જ સુધા—હે સતી।

Verse 26

त्वं दुर्गा त्वं मनिर्मेधा त्वं सर्वं त्वं वसुन्धरा । त्वया सर्वमिदं व्याप्तं त्रैलोक्यं सचराचरम्

તમે દુર્ગા છો; તમે જ મણિરૂપ શ્રેષ્ઠતા, તમે જ મેધા છો। તમે જ સર્વ, તમે જ વસુંધરા છો। તમારા દ્વારા આ સર્વ વ્યાપ્ત છે—ત્રિલોક્ય ચરાચર સહિત।

Verse 27

नदीषु पर्वताग्रेषु सागरेषु गुहासु च । अरण्येषु च चैत्येषु संग्रामेष्वाश्रमेषु च

નદીઓમાં, પર્વતશિખરો પર, સાગરોમાં અને ગુફાઓમાં; અરણ્યોમાં અને પવિત્ર ચૈત્યસ્થાનોમાં; યુદ્ધભૂમિમાં અને આશ્રમોમાં પણ (તમે હાજર છો)।

Verse 28

त्रैलोक्ये तत्र पश्यामो यत्र त्वं देवि न स्थिता । एतज्ज्ञात्वा विशालाक्षि त्राहि नो महतो भयात्

ત્રિલોકમાં અમે એવું કોઈ સ્થાન નથી જોતા જ્યાં, હે દેવી, તમે સ્થિત ન હો। આ જાણીને, હે વિશાલાક્ષિ, અમને આ મહાભયથી ઉગારશો।

Verse 29

ईश्वर उवाच । एवमुक्ता तु सा देवी देवैरिंद्रपुरोगमैः । कारुण्यान्निजदेहं त्वं तदा मर्द्दितवत्यसि

ઈશ્વરે કહ્યું—ઇન્દ્રપુરોગામી દેવોએ એમ કહ્યે ત્યારે તે દેવી કરુણાવશ ત્યારે પોતાના જ દેહરૂપને મર્દિત (દબાવી) શાંત કરી દીધો।

Verse 30

मर्दयंत्यास्तव तदा संजातं च महन्मलम् । तत्र जज्ञे गजेंद्रास्यश्चतुर्बाहुर्मनोहरः

તમે મર્દન કરતાં ત્યારે એક મહાન મલરાશિ ઉત્પન્ન થઈ; તેમાંથી ત્યાં ગજેન્દ્રમુખવાળો, ચતુર્ભુજ, મનોહર પુરુષ જન્મ્યો।

Verse 31

ततोब्रवीत्सुरान्सर्वान्भवती करुणात्मिका । एष एव मया सृष्टो युष्माकं हितकाम्यया

પછી કરુણામયી દેવી સર્વ દેવોને બોલી—“તમારા હિતની ઇચ્છાથી આ જને મેં સર્જ્યો છે.”

Verse 32

एष विघ्नानि सर्वाणि प्राणिनां संविधास्यति

આ પ્રાણીઓ માટે સર્વ વિઘ્નોની વ્યવસ્થા (ઉત્પત્તિ) કરશે।

Verse 33

मोहेन महताऽविष्टाः कामोपहतबुद्धयः । सोमनाथमपश्यंतो यास्यंति नरकं नराः

મહામોહથી આવૃત, કામથી આઘાત પામેલી બુદ્ધિવાળા મનુષ્યો—સોમનાથને ન જોઈ—નરકમાં જશે।

Verse 34

एवं ते वचनं श्रुत्वा सर्वे ते हृष्टमानसाः । स्वस्थानं भेजिरे देवास्त्यक्त्वा मानुषजं भयम्

તેણાં વચનને આ રીતે સાંભળી સર્વ દેવતાઓ હર્ષિતચિત્ત થયા; માનવજન્ય ભય ત્યજી પોતાના-પોતાના ધામે પરત ગયા।

Verse 35

अथे भवदनः प्राह त्वां देवि विनयान्वितः । किं करोमि विशालाक्षि आदेशो दीयतां मम

પછી વિનયથી યુક્ત ભવદને, હે દેવી, તમને કહ્યું— “હે વિશાલાક્ષિ! હું શું કરું? મને તમારો આદેશ આપો.”

Verse 36

श्रीभगवत्युवाच । गच्छ प्राभासिकं क्षेत्रं यत्र संनिहितो हरः । तद्रक्ष मानुषाणां च यथा नायाति गोचरम्

શ્રીભગવતીએ કહ્યું— “પ્રાભાસિક ક્ષેત્રે જા, જ્યાં હર (શિવ) સન્નિહિત છે. તેને માનવોથી રક્ષા કર, જેથી તે તેમના ગોચરમાં ન આવે.”

Verse 37

लिंगं तु देवदेवस्य स्थापितं शशिना स्वयम् । भवत्याऽदेशितो नित्यं नृणां विघ्नं करोति यः

દેવોના દેવનું લિંગ તો શશી (ચંદ્ર)એ સ્વયં સ્થાપિત કર્યું. જે તારી આજ્ઞાથી નિત્ય મનુષ્યો માટે વિઘ્ન કરે છે, તે જ (તદનુસાર કાર્ય કરે છે).

Verse 38

प्रस्थितं पुरुषं दृष्ट्वा सोमनाथं प्रति प्रभुम् । स करोति महाविघ्नं कपर्दी लोकपूजितः

સોમનાથ પ્રભુ તરફ પ્રસ્થાન કરેલા પુરુષને જોઈને, લોકપૂજિત કપર્દી (શિવ) તેના માટે મહાવિઘ્ન ઊભું કરે છે.

Verse 39

पुत्रदारगृहक्षेत्र धनधान्यसमुद्भवम् । जनयेत्स महामोहं ततः पश्यति नो हरम्

પુત્ર, પત્ની, ઘર, ખેતર, ધન અને ધાન્યમાંથી ઉપજતો મહામોહ મનુષ્યને ઘેરી લે છે; ત્યાર પછી તે હર (શિવ)નું દર્શન કરી શકતો નથી.

Verse 40

अथवा गडुगंडादि व्याधिं चैव समुत्सृजेत् । तैर्ग्रस्तः पुरुषो मोहान्न पश्यति ततो हरम्

અથવા ગંડમાળા, ગલગંડ વગેરે વ્યાધિઓ તેને પકડી લે; તેનાથી પીડિત મનુષ્ય મોહવશ ત્યાં હર (શિવ)નું દર્શન નથી કરતો.

Verse 41

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सोमेश्वरपरीप्सया । स नित्यं पूजनीयस्तु स्मर्तव्यस्तु दिवानिशम्

અતએવ સોમેશ્વરની કૃપા મેળવવાની ઇચ્છાથી સર્વ પ્રયત્ન કરીને તેમનું નિત્ય પૂજન કરવું અને દિવસ-રાત સ્મરણ કરવું જોઈએ.

Verse 42

स्तोत्रेणानेन देवेशि सर्वविघ्नांतकेन वै । समाराध्य गणाध्यक्षः प्रभासक्षेत्ररक्षकः

હે દેવેશી! આ સર્વવિઘ્નનાશક સ્તોત્રથી આરાધના કરવાથી ગણાધ્યક્ષ (ગણપતિ) પ્રભાસક્ષેત્રના રક્ષક બને છે.

Verse 43

तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि स्तोत्रं तद्विघ्रमर्दनम् । कपर्दिनो महादेवि सावधानावधारय

હવે હું તને કપર્દી (શિવ)નું તે વિઘ્નમર્દન સ્તોત્ર કહું છું; હે મહાદેવી, સાવધાન થઈ સાંભળ અને હૃદયમાં ધારણ કર।

Verse 44

ॐ नमो विघ्नराजाय नमस्तेऽस्तु कपर्दिने । नमो महोग्रदंष्ट्राय प्रभासक्षेत्रवासिने

ૐ વિઘ્નરાજને નમસ્કાર; હે કપર્દિન, તમને નમો. મહા ઉગ્ર દંષ્ટ્રાધારી, પ્રભાસક્ષેત્રવાસીને પ્રણામ.

Verse 45

कपर्दिनं नमस्कृत्य यात्रानिर्विघ्रहेतवे । स्तोष्येऽहं विघ्नराजानं सिद्धिबुद्धिप्रियं शुभम्

યાત્રા નિર્વિઘ્ન થાય તે હેતુથી કપર્દિનને નમસ્કાર કરીને, હું સિદ્ધિ-બુદ્ધિપ્રિય, શુભ વિઘ્નરાજનું સ્તવન કરીશ.

Verse 46

महागणपतिं शूरमजितं जयवर्द्धनम् । एकदंतं च द्विदंतं चतुर्दंतं चतुर्भुजम्

મહાગણપતિ—શૂર, અજિત, જયવર્ધન; એકદંત, દ્વિદંત, ચતુર્દંત અને ચતુર્ભુજ—તેમનું હું સ્મરણ કરું છું.

Verse 47

त्र्यक्षं च शूलहस्तं च रक्त नेत्रं वरप्रदम् । अजेयं शंकुकर्णं च प्रचण्डं दंडनायकम् । आयस्कदंडिनं चैव हुतवक्त्रं हुतप्रियम्

ત્રિનેત્ર, શૂલહસ્ત, રક્તનેત્ર, વરપ્રદ; અજેય, શંખુકર્ણ, પ્રચંડ, દંડનાયક; લોખંડના દંડધારી, હુતવક્ત્ર અને હુતપ્રિય—તેમને નમો.

Verse 48

अनर्चितो विघ्नकरः सर्वकार्येषु यो नृणाम् । तं नमामि गणाध्यक्षं भीममुग्रमुमासुतम्

જે અર્ચિત ન થાય તો મનુષ્યોના સર્વ કાર્યોમાં વિઘ્ન કરનાર છે, તે ગણાધ્યક્ષ, ભીમ, ઉગ્ર, ઉમાસુતને હું પ્રણામ કરું છું.

Verse 49

मदवतं विरूपाक्षमिभवक्त्रसमप्रभम् । ध्रुवं च निश्चलं शांतं तं नमामि विनायकम्

મદથી ઉન્મત્ત, વિરূপાક્ષ, ગજમુખ સમ તેજસ્વી; ધ્રુવ, નિશ્ચલ અને શાંત—તે વિનાયકને હું નમસ્કાર કરું છું।

Verse 50

त्वया पूर्वेण वपुषा देवानां कार्यसिद्धये । गजरूपं समास्थाय त्रासिताः सर्वदानवाः

પૂર્વકાળે દેવકાર્યસિદ્ધિ માટે તમે પૂર્વવપુથી ગજરূপ ધારણ કર્યું; તે રૂપથી સર્વ દાનવો ભયથી પલાયન કર્યા।

Verse 51

ऋषीणां देवतानां च नायकत्वं प्रकाशितम्

આ રીતે ઋષિઓ અને દેવતાઓ ઉપર તમારું નાયકત્વ પ્રગટ થયું છે।

Verse 52

इति स्तुतः सुरैरग्रे पूज्यसे त्वं भवात्मज । त्वामाराध्य गणाध्यक्षमिभवक्त्रसमप्रभम्

દેવસમક્ષ આ રીતે સ્તુત થઈ, હે ભવાત્મજ, તમે પૂજ્ય થાઓ છો. ગણાધ્યક્ષ, ગજમુખ સમ પ્રભાવાળા તમને આરાધવાથી (ભક્તનું અભીષ્ટ સિદ્ધ થાય છે)।

Verse 53

ध्रुवं च निश्चलं शांतं परीतं वि जयश्रिया । कार्यार्थं रक्तकुसुमै रक्तचंदनवारिभिः

ધ્રુવ, નિશ્ચલ અને શાંત—વિજયશ્રીથી પરિભૂષિત—કાર્યસિદ્ધિ માટે તેની પૂજા લાલ પુષ્પો અને રક્તચંદન-સુગંધિત જળથી કરવી જોઈએ।

Verse 54

रक्तांबरधरो भूत्वा चतुर्थ्यामर्चयेत्तु यः । एककालं द्विकालं वा नियतो नियताशनः

જે લાલ વસ્ત્ર ધારણ કરીને ચતુર્થીના દિવસે વિનાયકનું પૂજન કરે છે, અને નિયમિત આહાર સાથે સંયમ રાખીને દિવસમાં એક વખત કે બે વખત ભોજન કરે છે, તે વચનબદ્ધ ફળનો અધિકારી બને છે.

Verse 55

राजानं राजपुत्रं वा राजमंत्रिणमेव च । राज्यं वा सर्वविघ्नेशो वशीकुर्यात्सराष्ट्रकम्

સર્વ વિઘ્નોના સ્વામી વિનાયક રાજા, રાજપુત્ર, રાજમંત્રી—અથવા સમગ્ર રાજ્યને રાજ્યપ્રજાસહિત પણ સાધકના વશમાં કરી શકે છે.

Verse 56

यत्फलं सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञेषु यत्फलम् । स तत्फलमवाप्नोति स्मृत्वा देवं विनायकम्

બધા તીર્થોમાં સ્નાનથી જે પુણ્ય અને બધા યજ્ઞોથી જે ફળ મળે છે, તે જ ફળ દેવ વિનાયકનું સ્મરણ માત્રથી પ્રાપ્ત થાય છે.

Verse 57

विषमं न भवेत्तस्य न स गच्छेत्पराभवम् । न च विघ्नं भवेत्तस्य जनो जातिस्मरो भवेत्

તેને કોઈ વિપત્તિ થતી નથી, તે પરાજયને પામતો નથી. તેને વિઘ્ન થતું નથી, અને તે મનુષ્ય પૂર્વજન્મસ્મરણવાળો બને છે.

Verse 58

य इदं पठति स्तोत्रं षड्भिर्मासैर्वरं लभेत् । संवत्सरेण सिद्धिं च लभते नात्र संशयः

જે આ સ્તોત્રનું પાઠ કરે છે, તે છ માસમાં વર પ્રાપ્ત કરે છે; અને એક વર્ષમાં સિદ્ધિ પણ મેળવે છે—એમાં શંકા નથી.

Verse 59

प्रसादाद्दर्शनं याति तस्य सोमेश्वरः प्रभुः । कपर्दाकारमुदरं यतोऽस्य समुदाहृतम् । ततोऽस्य नाम जानीहि कपर्द्दीति महात्मनः

તે કૃપાથી પ્રભુ સોમેશ્વર તેને પોતાનું દર્શન આપે છે. કારણ કે તેમનું ઉદર કપર્દ (કૌડી) આકારનું કહેવાયું છે, તેથી તે મહાત્માનું નામ ‘કપર્દી’ જાણો.