Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 31

Devanagari script

तस्य दक्षिणदिक्संस्थं रुद्रकोट्युपलक्षितम् । श्रीकंठ देशं विख्यातं गता सर्वौषधीयुतम्

Transliteration

tasya dakṣiṇadiksaṃsthaṃ rudrakoṭyupalakṣitam | śrīkaṃṭha deśaṃ vikhyātaṃ gatā sarvauṣadhīyutam

Translation

તે સ્થાનના દક્ષિણમાં ‘રુદ્રકોટિ’થી વિશેષિત, ‘શ્રીકંઠ’ નામે વિખ્યાત દેશમાં તે ગઈ; જે સર્વ પ્રકારની ઔષધિઓથી યુક્ત હતું.

Word by Word

• तस्य: of that (place/person)
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम

• दक्षिण-दिक्-संस्थम्: situated in the southern direction
• दक्षिण-दिक्-संस्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दक्षिण (प्रातिपदिक) + दिक् (प्रातिपदिक) + संस्थ (प्रातिपदिक; सम्+स्था)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (देशम्); समासः तत्पुरुषः (दक्षिणायां दिशि संस्थम्)

• रुद्र-कोटि-उपलक्षितम्: distinguished/marked by Rudrakoṭi
• रुद्र-कोटि-उपलक्षितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक) + उपलक्षित (प्रातिपदिक; उप-लक्ष् धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (देशम्); समासः तत्पुरुषः (रुद्रकोट्या उपलक्षितम् = marked by Rudrakoṭi)

• श्रीकंठ: Śrīkaṇṭha (name)
• श्रीकंठ: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्रीकंठ (प्रातिपदिक; श्री + कंठ)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘देशम्’ इत्यस्य नाम (appositional)

• देशम्: region/country
• देशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• विख्यातम्: renowned
• विख्यातम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: वि-ख्या (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (देशम्)

• गता: went
• गता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः (she went)

• सर्व-औषधि-युतम्: endowed with all herbs
• सर्व-औषधि-युतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + औषधि (प्रातिपदिक) + युत (प्रातिपदिक; युज्/युत)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (देशम्); समासः तत्पुरुषः (सर्वाभिः औषधीभिः युतम्)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śrīkaṇṭha-deśa (Rudrakoṭi-kṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A verdant southern tract filled with diverse medicinal plants; countless small Rudra-liṅgas or Rudra-forms appear across the landscape like a ‘koṭi’ constellation; pilgrims move among herb-laden groves, offering bilva and water.

Characters & Entities

• Sarasvatī
• Śrīkaṇṭha Deśa
• Rudrakoṭi (Rudra manifestations)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Holy lands are portrayed as both spiritually charged (Rudra presence) and materially beneficent (healing herbs), showing dharma’s harmony of sacredness and welfare.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Śrīkaṇṭha Deśa, characterized by Rudrakoṭi and abundance of medicinal herbs.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is stated; the verse serves as a māhātmya-style glorification of the region’s sanctity.