Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

त्वमादिः सर्वदेवानां त्वं प्राणः प्राणिनां सदा । देवादेशाद्गृहाण त्वमागत्यार्णव वाडवम्

Transliteration

tvamādiḥ sarvadevānāṃ tvaṃ prāṇaḥ prāṇināṃ sadā | devādeśādgṛhāṇa tvamāgatyārṇava vāḍavam

Translation

તું સર્વ દેવોનો આદિ છે; તું જ સદા પ્રાણીઓનો પ્રાણ છે. તેથી દેવોની આજ્ઞાથી, હે અર્ણવ (સમુદ્ર), આવીને વાડવ અગ્નિને ગ્રહણ કર.

Word by Word

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• आदिः: the origin/first
• आदिः: Karta (Subject complement)
• Type: Noun
• Root: आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विधेय (predicate nominative)

• सर्व-देवानाम्: of all the gods
• सर्व-देवानाम्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural); ‘सर्वे देवाः’ इति कर्मधारय, ततः षष्ठी

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• प्राणः: the life-breath
• प्राणः: Karta (Subject complement)
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विधेय (predicate nominative)

• प्राणिनाम्: of living beings
• प्राणिनाम्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: प्राणिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)

• सदा: always
• सदा: Kriya-vishesana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (temporal adverb)

• देव-आदेशात्: by/from the gods' command
• देव-आदेशात्: Hetu/Apadana (Cause/Source)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + आदेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (Singular); ‘देवानाम् आदेशः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष

• गृहाण: accept/take
• गृहाण: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• त्वम्: you
• त्वम्: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); संबोधनार्थे प्रथमा (vocative sense)

• आगत्य: having come
• आगत्य: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: आ-गम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्यय-प्रयोग

• अर्णव: O ocean
• अर्णव: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: अर्णव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)

• वाडवम्: the Vaḍava (submarine fire)
• वाडवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाडव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

Speaker

Sarasvatī (addressing the Ocean), within Īśvara’s narration

Characters & Entities

• Sarasvatī
• Ocean (Arṇava/Samudra)
• Devas
• Vāḍava (Vāḍavānala)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Cosmic elements (like the ocean) are revered as divine supports of life and are invoked to uphold universal balance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, where Sarasvatī performs this authoritative address and transfer by divine mandate.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct human ritual; the verse models a Purāṇic ‘stuti + niyoga’ pattern—praise followed by dharmic instruction.