Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 34

Devanagari script

देवेन्द्रवन्द्योद्धर मामनाथं शम्भो कृपाकारुणिकः किल त्वम् । दुःखाऽर्णवे मग्नमुमेश दीनं समुद्धर त्वं भव शंकरोऽसि

Transliteration

devendravandyoddhara māmanāthaṃ śambho kṛpākāruṇikaḥ kila tvam | duḥkhā'rṇave magnamumeśa dīnaṃ samuddhara tvaṃ bhava śaṃkaro'si

Translation

હે દેવેન્દ્રવંદ્ય શંભો! હું અનાથ છું; મને ઉદ્ધર કરો. તમે જ કૃપા અને કરુણાના સ્વરૂપ છો. હે ઉમેશ! દુઃખ-સમુદ્રમાં ડૂબેલા દીન મને બહાર કાઢો, કેમ કે તમે શંકર—મંગલદાતા—છો.

Word by Word

• देवेन्द्रवन्द्य: O one worshipped by Indra
• देवेन्द्रवन्द्य: Sambodhana (Address)
• Type: Adjective
• Root: देवेन्द्र + वन्द्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवेन्द्रेण वन्द्यः)

• उद्धर: rescue
• उद्धर: Kriya (Imperative)
• Type: Verb
• Root: उद्+हृ (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (lift up/rescue!)

• माम्: me
• माम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (2), एकवचन (acc sg)

• अनाथम्: helpless, without protector
• अनाथम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अनाथ (प्रातिपदिक; नञ्+नाथ)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषणम् (acc sg)

• शम्भो: O Śambhu
• शम्भो: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: शम्भु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन (voc sg)

• कृपाकारुणिकः: compassionate and merciful
• कृपाकारुणिकः: Karta (Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: कृपा + कारुणिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मधारयः (कृपायुक्तः कारुणिकः)

• किल: indeed
• किल: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: किल (अव्यय)
• Form: निश्चय/खल्वर्थक-अव्यय (indeed, surely)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1), एकवचन (nom sg)

• दुःखार्णवे: in the ocean of sorrow
• दुःखार्णवे: Adhikarana (Location)
• Type: Noun
• Root: दुःख + अर्णव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दुःखस्य अर्णवः)

• मग्नम्: sunk
• मग्नम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: मग्न (प्रातिपदिक; √मज्ज्-क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषणम् (acc sg; sunk)

• उमेश: O Lord of Umā
• उमेश: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: उमा + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (उमायाः ईशः)

• दीनम्: wretched, afflicted
• दीनम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: दीन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषणम् (acc sg)

• समुद्धर: lift up/save
• समुद्धर: Kriya (Imperative)
• Type: Verb
• Root: सम्+उद्+हृ (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (lift up completely!)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1), एकवचन (nom sg)

• भव: be
• भव: Kriya (Imperative)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (become/be!)

• शंकरः: Śaṅkara
• शंकरः: Karta (Predicate nominative)
• Type: Noun
• Root: शंकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन (nom sg)

• असि: are
• असि: Kriya (Copula)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (you are)

Speaker

A devotee/narrator within Prabhāsakṣetra-māhātmya (personal prayer within the Śiva-stuti; exact speaker not stated in the snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Somnātha region)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A lone devotee with folded hands stands before a luminous liṅga or Rudra-form, waves of a dark ‘ocean of sorrow’ behind him; Śiva’s compassionate gaze and raised hand of protection (abhaya) lift the devotee upward.

Characters & Entities

• Indra (Devendra)
• Śambhu
• Umā
• Śaṅkara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva is approached as the compassionate savior; heartfelt surrender is portrayed as the path out of sorrow.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, with the māhātmya emphasizing Śiva’s grace available to the distressed devotee.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal rite is prescribed; the verse is a direct supplication (prārthanā) suitable for recitation in Śiva worship.