Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

Devanagari script

नासत्यौ च कथं ब्रह्मन्कृ तवान्सोमपायिनौ । तत्सर्वं च यथावृत्तमाख्यातु भगवान्मम

Transliteration

nāsatyau ca kathaṃ brahmankṛ tavānsomapāyinau | tatsarvaṃ ca yathāvṛttamākhyātu bhagavānmama

Translation

હે બ્રહ્મન, તેણે નાસત્ય દ્વય (અશ્વિનીકુમારો)ને સોમપાન કેવી રીતે કરાવ્યું? જે રીતે બન્યું તે બધું યથાવત્ મને કહો, પ્રભુ.

Word by Word

• नासत्यौ: the Nāsatyas (Aśvin twins)
• नासत्यौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नासत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), द्विवचन (Dual)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• कथम्: how
• कथम्: Prashna (Interrogative/प्रश्न)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: प्रश्न-अव्यय (interrogative adverb)

• ब्रह्मन्: O Brahman (sage)
• ब्रह्मन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)

• कृतवान्: did / has done
• कृतवान्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + कृतवत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृत् (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोग (agentive)

• सोमपायिनौ: the Soma-drinkers
• सोमपायिनौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक) + पायिन् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी/उपपद-भावः: 'सोमं पिबतः'), पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifier of तत्)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• यथा-वृत्तम्: as it happened / in due course
• यथा-वृत्तम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय) + वृत्त (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोगः (indeclinable adverbial)

• आख्यातु: may (he) tell / please tell
• आख्यातु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-ख्या (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम/प्रथमपुरुष?—आशीर्लिङ्गार्थे प्रायः; अत्र प्रार्थना: प्रथमा-पुरुष, एकवचन (3rd sg imperative)

• भगवान्: the Blessed Lord / venerable one
• भगवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• मम: to me / of me
• मम: Sampradana (Beneficiary/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

Speaker

Devī

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Brahman/teacher figure addressed (within the frame), with Īśvara as the responding narrator in the next verse

Visual Art Cues

Scene: Devī continues: she asks how the Nāsatya twins became Soma-drinkers; the teacher-figure is poised to narrate; listeners lean in.

Characters & Entities

• Devī
• Nāsatya (Aśvins)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred history is preserved through careful narration; dharmic outcomes depend on knowing events ‘as they truly happened’.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, within whose Māhātmya this Vedic-linked legend is recounted.

What ritualistic prescription is mentioned?

Soma-drinking is referenced as a Vedic privilege; no practical pilgrimage rite is prescribed in this verse.