Adhyaya 264
આ અધ્યાયમાં શૈવ–દેવી સંવાદ સંક્ષેપમાં વર્ણવાયો છે. ઈશ્વર પ્રભાસ-ક્ષેત્રમાં આવેલી નંદિની ગુફાને સ્વભાવથી જ પાતક-નાશિની અને પરમ પવિત્ર કહે છે. પુણ્યશીલ ઋષિઓ અને સિદ્ધોનું નિવાસ/સમાગમ સ્થાન હોવાથી તેની પવિત્રતા વધુ પ્રતિષ્ઠિત થાય છે. મુખ્ય ઉપદેશ દર્શન આધારિત છે—જે વ્યક્તિ ત્યાં જઈ નંદિની ગુફાનું દર્શન કરે છે, તે સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે અને ચાંદ્રાયણ વ્રતનું ફળ પ્રાપ્ત કરે છે. આમ અધ્યાય સ્થળની ઓળખ, સિદ્ધ-ઋષિ સંબંધી પાવનતા, અને તીર્થદર્શનને પ્રાયશ્ચિત્ત વ્રત સમાન ફળદાયક કહેતી ફલશ્રુતિ રજૂ કરે છે.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तत्रैव संस्थिता देवि गुफा पातकनाशिनी । ऋषीणां संस्थितिर्यत्र सिद्धानां पुण्यचेतसाम्
ઈશ્વરે કહ્યું—ત્યાં જ, હે દેવી, પાતકનાશિની એક ગુફા છે; જ્યાં ઋષિઓનું નિવાસસ્થાન છે અને પુણ્યચિત્ત સિદ્ધજન વસે છે।
Verse 2
तत्र गत्वा महादेवि गुफां यः पश्यते नरः । स मुक्तः सर्वपापेभ्यश्चांद्रायणफलं लभेत्
હે મહાદેવી! ત્યાં જઈ જે મનુષ્ય તે ગુફાનું દર્શન કરે છે, તે સર્વ પાપોથી મુક્ત થઈ ચાંદ્રાયણ વ્રત સમાન પુણ્યફળ પ્રાપ્ત કરે છે.
Verse 264
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये नंदिनीगुफामाहात्म्यवर्णनंनाम चतुःषष्ट्यु त्तरद्विशततमोऽध्यायः
આ રીતે શ્રી સ્કંદ મહાપુરાણની એકાશીતિસાહસ્રી સંહિતાના સાતમા પ્રભાસખંડના પ્રથમ પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યમાં ‘નંદિની ગુફા-માહાત્મ્ય-વર્ણન’ નામનો 264મો અધ્યાય સમાપ્ત થયો।