Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

ब्राह्मण उवाच । एष एव वरः कामो यत्तुष्टो भगवान्स्वयम् । दर्शनं तव देवेश स्वप्नेष्वपि च दुर्ल्लभम्

Transliteration

brāhmaṇa uvāca | eṣa eva varaḥ kāmo yattuṣṭo bhagavānsvayam | darśanaṃ tava deveśa svapneṣvapi ca durllabham

Translation

બ્રાહ્મણે કહ્યું—ભગવાન સ્વયં પ્રસન્ન થાય, એ જ વર મને ઇચ્છિત છે. હે દેવેશ! તમારું દર્શન તો સ્વપ્નમાં પણ દુર્લભ છે.

Word by Word

• ब्राह्मणः: the Brahmin
• ब्राह्मणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: brāhmaṇa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: vac (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• एषः: this
• एषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: etad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• एव: indeed/only
• एव: Discourse particle (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: eva (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात/अवधारण)

• वरः: boon
• वरः: Karta (Predicate nominative/कर्ता-समाना)
• Type: Noun
• Root: vara (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• कामः: desire
• कामः: Karta (Apposition/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: kāma (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition to वरः

• यत्: that (the fact that)
• यत्: Discourse connector (Clause marker)
• Type: Indeclinable
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (सम्बन्धे/यदर्थे) introducing content clause

• तुष्टः: pleased
• तुष्टः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: tuṣ (धातु) → tuṣṭa (कृदन्त)
• Form: कृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate to भगवान्

• भगवान्: the Lord
• भगवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: bhagavat (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• स्वयम्: himself
• स्वयम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: svayam (अव्यय)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण)

• दर्शनम्: vision/sight
• दर्शनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: darśana (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• तव: of you/your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: tvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन

• देवेश: O Lord of gods
• देवेश: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: deva (प्रातिपदिक) + īśa (प्रातिपदिक)
• Form: सम्बोधन, पुंलिङ्ग, एकवचन; तत्पुरुषः (देवानाम् ईशः)

• स्वप्नेषु: in dreams
• स्वप्नेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: svapna (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th case), बहुवचन

• अपि: even
• अपि: Discourse particle (Inclusion/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: api (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय/अपि=even)

• च: and
• च: Discourse connector (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय)

• दुर्लभम्: hard to obtain
• दुर्लभम्: Karta (Predicate complement/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: dur (उपसर्ग/पूर्वपद) + labha (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; predicate adjective to दर्शनम्; कर्मधारयः (दुष्टं/दुर्लभं लभ्यते)

Speaker

Brāhmaṇa devotee (unnamed)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: The brāhmaṇa, overwhelmed yet serene, replies that the true boon is Sūrya’s pleasure itself; he bows, eyes lowered, while the sun’s radiance softens into benevolent glow.

Characters & Entities

• Sūrya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The highest boon is divine pleasure and darśana, not worldly gain.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, where Sūrya’s presence as Parṇāditya is praised as rare and precious.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite here; it emphasizes the aspiration for darśana and the attitude of devotion.