Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 93

Devanagari script

सांबं च निहतं दृष्ट्वा चारुदेष्णं च माधवः । प्रद्युम्नमनिरुद्धं च ततश्चुक्रोध भामिनि

Transliteration

sāṃbaṃ ca nihataṃ dṛṣṭvā cārudeṣṇaṃ ca mādhavaḥ | pradyumnamaniruddhaṃ ca tataścukrodha bhāmini

Translation

હે ભામિની! સાંબ, ચારુદેષ્ણ, પ્રદ્યુમ્ન અને અનિરુદ્ધને હત થયેલા જોઈ માધવ ત્યારે ક્રોધથી પ્રજ્વલિત થયા.

Word by Word

• साम्बम्: Sāmba
• साम्बम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: साम्ब (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• निहतम्: slain
• निहतम्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नि-हन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (साम्बम् इत्यस्य)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: दृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having seen)

• चारुदेष्णम्: Cārudeṣṇa
• चारुदेष्णम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चारुदेष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• माधवः: Mādhava (Kṛṣṇa)
• माधवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: माधव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• प्रद्युम्नम्: Pradyumna
• प्रद्युम्नम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रद्युम्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अनिरुद्धम्: Aniruddha
• अनिरुद्धम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अनिरुद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• ततः: then
• ततः: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: काल/क्रमवाचक-अव्यय (then/thereupon)

• चुक्रोध: became angry
• चुक्रोध: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: क्रुध् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• भामिनि: O lady (bhāmini)
• भामिनि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भामिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

Speaker

Skanda (deduced: Prabhāsakṣetramāhātmya narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Kathā-audience; verse again addresses 'bhāmini' within the embedded story

Visual Art Cues

Scene: Kṛṣṇa stands amid fallen kin—Sāmba and other princes recognizable by royal ornaments now broken; Kṛṣṇa’s face tight with grief turning to wrath; the ground strewn with weapons and garlands.

Characters & Entities

• Mādhava
• Sāmba
• Cārudeṣṇa
• Pradyumna
• Aniruddha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Attachment to kin and clan can stir even great beings; yet the narrative ultimately points to Kāla’s supremacy.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where this decisive Yādava episode unfolds.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it is a narrative pivot describing the fall of key Yādava figures.