Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 94

Devanagari script

यान्समाश्रित्य तिष्ठन्ति देवलोकाश्च सर्वदा । ब्रह्मैव वचनं येषां को हिंस्यात्ताञ्जिजीविषुः

Transliteration

yānsamāśritya tiṣṭhanti devalokāśca sarvadā | brahmaiva vacanaṃ yeṣāṃ ko hiṃsyāttāñjijīviṣuḥ

Translation

જેનાં આશ્રયે દેવલોકો પણ સદા સ્થિર રહે છે, જેમની વાણી જ બ્રહ્મ છે—જીવવા ઇચ્છનાર કોણ તેમને હિંસા કરશે?

Word by Word

• यान्: whom
• यान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (2nd/Accusative), बहुवचन

• समाश्रित्य: having resorted to
• समाश्रित्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्-आ-√श्रि (धातु)
• Form: अव्यय; क्त्वान्त (gerund)

• तिष्ठन्ति: stand/abide
• तिष्ठन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √स्था (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• देवलोकाः: the worlds of the gods
• देवलोकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवलोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (देवानां लोकाः)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• सर्वदा: always
• सर्वदा: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)

• ब्रह्म: Brahman / sacred (Vedic) authority
• ब्रह्म: Karta (Predicate nominal/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• एव: alone/indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (restrictive particle)

• वचनम्: word/command
• वचनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• येषाम्: of whom
• येषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठीविभक्ति, बहुवचन (gender-contextual)

• कः: who
• कः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रश्नवाचक

• हिंस्यात्: would harm
• हिंस्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √हिंस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तान्: them
• तान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• जिजीविषुः: one who wishes to live
• जिजीविषुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जिजीविषु (कृदन्त; √जीव् (धातु) + सन्-इच्छार्थे + उ)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; इच्छार्थक कृदन्त (desiderative adjective used substantively)

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage-inquirer/audience within the māhātmya frame

Visual Art Cues

Scene: A righteous king stands with folded hands before serene śrotriya brāhmaṇas whose speech shines like brahman; devas hover above as if supported by their presence; the setting evokes Prabhāsa’s sacred shore.

Characters & Entities

• Devaloka
• Brahman
• Brāhmaṇas (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Harming the bearers of sacred speech is self-destructive; dharma protects life through reverence to brahmanic truth.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, the Māhātmya context in which this ethic of reverence is taught.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual is stated; the verse gives a strong ethical deterrent against violence toward brāhmaṇas.