Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 211

Devanagari script

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये पुलहेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकादशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye pulaheśvaramāhātmyavarṇanaṃnāmaikādaśottaradviśatatamo'dhyāyaḥ

Translation

આ રીતે શ્રી સ્કંદ મહાપુરાણની એકાશીતિસાહસ્રી સંહિતાના સાતમા પ્રભાસખંડના પ્રથમ પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યમાં ‘પુલહેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણન’ નામનો બે સો અગિયારમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો।

Word by Word

• iti: thus
• iti: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: iti (अव्यय)
• Form: अव्यय; इत्यादि-समाप्तिसूचक (indeclinable; quotative/end marker “thus”)

• śrīskānde: in the Śrī-Skanda (Purāṇa)
• śrīskānde: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: śrī-skanda (प्रातिपदिक; श्री + स्कन्द)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति (7th/Locative); एकवचन

• mahāpurāṇe: in the Mahāpurāṇa
• mahāpurāṇe: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: mahā-purāṇa (प्रातिपदिक; महा + पुराण)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति; एकवचन

• ekāśītisāhasryām: in the eighty-one-thousand (collection)
• ekāśītisāhasryām: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ekāśīti-sāhasrī (प्रातिपदिक; एकाशीति + साहस्री)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति; एकवचन; संख्याविशेषण (numerical adjectival)

• saṃhitāyām: in the Saṃhitā
• saṃhitāyām: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: saṃhitā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति; एकवचन

• saptame: in the seventh
• saptame: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: saptama (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति; एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)

• prabhāsakhaṇḍe: in the Prabhāsa section
• prabhāsakhaṇḍe: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: prabhāsa-khaṇḍa (प्रातिपदिक; प्रभास + खण्ड)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति; एकवचन

• prathame: in the first
• prathame: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: prathama (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति; एकवचन; क्रमवाचक

• prabhāsakṣetramāhātmye: in the ‘Prabhāsa-kṣetra-māhātmya’
• prabhāsakṣetramāhātmye: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: prabhāsa-kṣetra-māhātmya (प्रातिपदिक; प्रभास + क्षेत्र + माहात्म्य)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति; एकवचन

• pulaheśvaramāhātmyavarṇanam: the narration of the greatness of Pulaheśvara
• pulaheśvaramāhātmyavarṇanam: Karta (Title/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: pulaheśvara-māhātmya-varṇana (प्रातिपदिक; पुलहेश्वर + माहात्म्य + वर्णन)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन

• nāma: named
• nāma: Sambandha
• Type: Indeclinable
• Root: nāman (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययप्रयोग; नाम-शब्दः शीर्षकसूचक (indeclinable usage indicating “named/called”)

• ekādaśottaradviśatatamaḥ: the 211th
• ekādaśottaradviśatatamaḥ: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: ekādaśa-uttara-dviśata-tama (प्रातिपदिक; एकादश + उत्तर + द्विशत + तम)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)

• adhyāyaḥ: chapter
• adhyāyaḥ: Karta (Title head/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: adhyāya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन

Speaker

Colophon / redactional closure (not a narrative speaker)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pulaheśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and Naimiṣāraṇya ṛṣis (typical)

Visual Art Cues

Scene: Closing seal of the chapter: a temple banner and liṅga silhouette at dusk; scribes conclude the recitation; a pilgrim route scroll shows the next waypoint beyond Pulaheśvara.

Characters & Entities

• Skanda Purāṇa
• Prabhāsa Kṣetra
• Pulaheśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It functions as a formal closure identifying the chapter and its māhātmya focus.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Pulaheśvara within Prabhāsa Kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

None—this is a chapter colophon.