Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 32

Devanagari script

आर्द्रामघारोहिणीषु द्रव्यब्राह्मणसंगमे । गजच्छायाव्यतीपाते विष्टिवैधृति वासरे

Transliteration

ārdrāmaghārohiṇīṣu dravyabrāhmaṇasaṃgame | gajacchāyāvyatīpāte viṣṭivaidhṛti vāsare

Translation

આર્દ્રા, મઘા અને રોહિણી નક્ષત્રોમાં; દ્રવ્ય અને બ્રાહ્મણનો સંગમ (સામર્થ્ય તથા યોગ્ય પાત્ર) હોય ત્યારે; ગજચ્છાયા અને વ્યતીપાત યોગમાં; તેમજ વિષ્ટિ અને વૈધૃતિ યુક્ત દિવસે (શ્રાદ્ધ કરવું).

Word by Word

• आर्द्रा: in (the nakṣatra) Ārdrā
• आर्द्रा: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: आर्द्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; नक्षत्रनाम (f.)

• मघा: in Maghā
• मघा: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मघा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; नक्षत्रनाम (f.)

• रोहिणीषु: in Rohiṇī (nakṣatra-days)
• रोहिणीषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रोहिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; नक्षत्रनाम (f.)

• द्रव्यब्राह्मणसंगमे: at the meeting/occasion of wealth and brāhmaṇas
• द्रव्यब्राह्मणसंगमे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: द्रव्य (प्रातिपदिक) + ब्राह्मण (प्रातिपदिक) + संगम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्रव्यस्य ब्राह्मणस्य च संगमः)

• गजच्छायाव्यतीपाते: on (the yoga) Vyatīpāta called Gajacchāyā
• गजच्छायाव्यतीपाते: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गज (प्रातिपदिक) + छाया (प्रातिपदिक) + व्यतीपात (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; तत्पुरुषः (गजच्छाया-नामकः व्यतीपातः)

• विष्टि: on Viṣṭi (karaṇa)
• विष्टि: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: विष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; करण/योगविशेष (f.)

• वैधृति: on Vaidhṛti (yoga)
• वैधृति: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वैधृति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; योगविशेष (f.)

• वासरे: on a day
• वासरे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वासर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन

Speaker

Skanda (deduced from Prabhāsa-khaṇḍa māhātmya narration style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pañcāṅga-reading priest points to nakṣatra symbols (Ārdrā, Maghā, Rohiṇī) and yoga markers (Vyatīpāta, Vaidhṛti) while donors bring vessels of grain and sesame; brāhmaṇas assemble, signifying ‘dravya-brāhmaṇa-saṅgama’.

Characters & Entities

• Ārdrā
• Maghā
• Rohiṇī
• Vyatīpāta
• Viṣṭi
• Vaidhṛti
• Brāhmaṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic dharma integrates sacred geography with sacred time—specific nakṣatras and yogas are singled out for heightened ritual efficacy.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where performing time-aligned Śrāddha is presented as especially fruitful.

What ritualistic prescription is mentioned?

A list of nakṣatra/yoga/karaṇa-based occasions (Ārdrā, Maghā, Rohiṇī; Vyatīpāta; Viṣṭi; Vaidhṛti, etc.) suitable for Śrāddha.