Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगं देवैः प्रतिष्ठितम् । ज्ञात्वा प्रभावं क्षेत्रस्य सर्वपातकनाशनम्

Transliteration

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi liṃgaṃ devaiḥ pratiṣṭhitam | jñātvā prabhāvaṃ kṣetrasya sarvapātakanāśanam

Translation

ઈશ્વરે કહ્યું—હે મહાદેવી! ત્યારબાદ દેવોએ પ્રતિષ્ઠિત કરેલા તે લિંગ પાસે જવું જોઈએ; આ ક્ષેત્રનો પ્રભાવ જાણીને, જે સર્વ પાતકોનો નાશ કરે છે।

Word by Word

• ईश्वरः: Īśvara
• ईश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• ततः: then
• ततः: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• गच्छेत्: should go
• गच्छेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• महादेवि: O Mahādevī
• महादेवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)

• लिङ्गम्: liṅga; emblem (of Śiva)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• देवैः: by the gods
• देवैः: Karana (Instrument/Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)

• प्रतिष्ठितम्: installed; established
• प्रतिष्ठितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रति + स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषण

• ज्ञात्वा: having known
• ज्ञात्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), क्रियापूर्वकत्व (prior action)

• प्रभावम्: power; greatness
• प्रभावम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• क्षेत्रस्य: of the sacred place
• क्षेत्रस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)

• सर्वपातकनाशनम्: destroying all sins
• सर्वपातकनाशनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + पातक + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषण

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Amareśvara (deva-pratiṣṭhita liṅga in Prabhāsa-kṣetra)

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Śiva (Īśvara) instructs Devī: a divine couple in a Himalayan-like divine court, pointing toward a coastal sacred map/vision of Prabhāsa; a radiant liṅga ‘established by the gods’ appears in a vision, surrounded by devas.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Mahādevī (Pārvatī)
• Amareśvara
• Prabhāsakṣetra
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Knowing the sanctity of the kṣetra and approaching its deity is presented as a direct means to overcome even major moral impurities.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Amareśvara (the deva-installed liṅga) within Prabhāsakṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Visit the deva-established liṅga as part of the prescribed tīrtha-yātrā.